نان و پنیر صبحانه نیست!

ابوعلی سینا:

نان و پنیر صبحانه نیست!

اگر از طرفداران زندگی سالم و طب سنتی هستید حتما شنیده‌اید که مصرف بعضی خوراکی‌ها و نوشیدنی‌ها به‌صورت ناشتا هنگام صبح یا آخر شب قبل از خواب می‌تواند تاثیرگذاری متفاوتی روی بدن داشته باشد؛ برای مثال نوشیدن شربت خاکشیر قبل از صبحانه می‌تواند به رفع یبوست و جوش‌های صورت کمک کند و نوشیدن دمکرده گل‌گاو زبان قبل از خواب می‌تواند مثل یک داروی آرامبخش عمل کند.

به گزارش بهداشت نیوز، اگر از طرفداران زندگی سالم و طب سنتی هستید حتما شنیده‌اید که مصرف بعضی خوراکی‌ها و نوشیدنی‌ها به‌صورت ناشتا هنگام صبح یا آخر شب قبل از خواب می‌تواند تاثیرگذاری متفاوتی روی بدن داشته باشد؛ برای مثال نوشیدن شربت خاکشیر قبل از صبحانه می‌تواند به رفع یبوست و جوش‌های صورت کمک کند و نوشیدن دمکرده گل‌گاو زبان قبل از خواب می‌تواند مثل یک داروی آرامبخش عمل کند.

اما اینکه چنین ادعاهایی تا چه حد حقیقت دارند و کدام خوراکی‌ها مخصوص روز و کدام مخصوص شب هستند، پرسشی است که دکتر علیرضا عباسیان، متخصص طب سنتی و عضو هیات علمی دانشگاه علوم پزشکی تهران به آن پاسخ می‌دهد.

ناهار؛ کم‌اهمیت‌ترین وعده!
صبحانه مهم‌ترین وعده غذایی در طول روز است، بعد از آن نیز شام مهم‌ترین وعده به‌حساب می‌آید. در مرحله آخر هم ناهار اهمیت دارد. پس بیشترین حجم مواد غذایی را باید در صبحانه و بعد شام بخوریم. 
ناهار را هم بهتر است یا نخوریم یا خیلی کم بخوریم چون ظهر وقت فعالیت بدنی است و از آنجایی که در این زمان خون بیشتر دور عضلات و مغز جمع می‌شود، نمی‌توانیم هضم خیلی خوبی داشته باشیم، مضاف بر اینکه فعالیت کردن با معده پر کار دشواری است بنابراین صبح‌ها که هنوز اول فعالیت روزانه ماست و باید انرژی به دست بیاوریم، بهتر است صبحانه خیلی کاملی بخوریم. 

صبح را با کدام نوشیدنی آغاز کنیم؟
مصرف مخلوط آب گرم، عسل و آبلیموی تازه به صورت ناشتا هنگام صبح هم می‌تواند باعث نشاط شود و هم کبد را تقویت کند. برای این منظور نصف لیوان آب جوش را با یک قاشق مربا خوری عسل و آب یک لیموی کامل مخلوط کنید. همچنین می‌توانید آبلیمو را با آب جوش و روغن زیتون مخلوط کنید و بنوشید. اگر هم یبوست مزاج هستید یا سنگ کیسه صفرا دارید، می‌توانید صبح‌ها دو قاشق روغن زیتون را همراه آب و یک لیموی کامل میل کنید. 

اگر قصد لاغری دارید...
بعضی افراد به امید لاغری صبح‌ها به‌صورت ناشتا سرکه سیب یا عرق زیره می‌نوشند، در حالی که این نوشیدنی‌ها نباید هر روز مصرف شوند بلکه طبق دستور لاغری و فقط هفته‌ای یک یا دو بار می‌توان از آنها استفاده کرد. مصرف دایم آنها بعد از مدتی می‌تواند باعث مشکلات معده و سوء‌مزاج شود. 

آب خنک ناشتا بیمارتان می‌کند!
مصرف آب زیاد به‌صورت ناشتا اصلا توصیه نمی‌شود زیرا این کار می‌تواند اعضای اصلی بدن را دچار سوء‌مزاج کند. درمورد آب عقایدی به اشتباه وارد فرهنگ مردم شده که حتی در پزشکی رایج هم تایید نشده است. برای مثال درمورد اینکه گفته می‌شود باید روزی ۷ تا ۱۰ لیوان آب بنوشیم، هیچ مقاله علمی در این خصوص وجود ندارد. طب سنتی به‌طور خاص معتقد است اگر آب به‌صورت ناشتا به‌خصوص خنک مصرف شود به اعصاب صدمه می‌زند و در درازمدت می‌تواند باعث بیماری‌هایی مثل پارکینسون و لرزش دست شود، بنابراین آب حتما باید هنگام صبح به‌صورت گرم نوشیده شود. 

اگر صبح‌ها بی‌انرژی هستید ...
یکی دیگر از نوشیدنی‌های مناسب برای صبح مخلوط یک قاشق غذاخوری خاکشیر، نصف لیوان آب جوش و دو حبه قند یا معادل آن شکر است. این شربت تقریبا برای تمام مزاج‌ها مناسب است، به‌خصوص برای افرادی که شکم‌شان سخت کار می‌کند. بهتر است بدانید که در طب سنتی یبوست، مادر تمام بیماری‌ها محسوب می‌شود، بنابراین مصرف این نوشیدنی‌ها هنگام صبح می‌تواند به سلامت کلی بدن کمک کند. 
شربت زعفران، گلاب، آب و عسل یا شکر نیز یکی از نوشیدنی‌های مناسب صبحگاهی برای افرادی است که انرژی کمی دارند، اما کسانی که تپش قلب و نامنظمی ضربان قلب دارند نباید از این نوشیدنی استفاده کنند. 

خواب راحت با کدام خوراکی‌ها؟!
در وعده شب باید از خوراکی‌هایی استفاده کنیم که بدن را به‌تدریج سرد کرده و برای خواب آماده می‌کنند. درمقابل، مصرف مواد غذایی تند و گرم مثل زنجبیل، دارچین و... می‌تواند باعث بی‌خوابی شود، بنابراین برای شام بهتر است از خوراکی‌هایی مثل پنیر، شیر گرم یا خنک، ماست به همراه کمی نعناع و نان استفاده کنیم. در وعده پس از شام هم می‌توانیم از عرقیات آرامبخش مثل عرق بهارنارنج یا عرق نسترن، دمکرده گیاه بادرنجبین یا دمکرده گیاه بابونه استفاده کنیم تا خواب آرامی داشته باشیم. 
دمکرده گل‌گاو زبان هم آرامبخش است اما در بعضی افراد می‌تواند باعث افزایش فشارخون شود. البته اگر همراه با سنبل‌الطیب، مقداری لیموی تازه یا لیمو عمانی مصرف شود، از فشارخون جلوگیری به‌عمل می‌آورد. با این حال افراد مبتلا به فشارخون بالا باید آن را با احتیاط مصرف کنند. 

صبح‌ها پنیر نخورید!
در فصول سرد بهتر است صبح‌ها وعده غذایی‌مان را با یک مایع آبکی گرم و انرژی‌بخش مثل چای یا شیر به همراه عسل یا زنجبیل یا دارچین شروع کنیم. سپس به‌تدریج می‌توانیم غذاهای ترکیبی را اضافه کنیم، به این ترتیب که ابتدا مواد غذایی کم‌چرب و سپس خوراکی‌های پرچرب را مصرف کنیم تا پذیرش معده به مرور بیشتر شود. خوردن پنیر هنگام صبح چندان توصیه نمی‌شود بلکه بهتر است شب‌ها همراه گردو یا آویشن در وعده شام میل شود. 
همچنین در وعده صبح توصیه می‌شود از قندهای ساده و مواد انرژی‌دهنده به مغز استفاده شود. برای مثال عسل یا خرما از آنجایی که گرم هستند انرژی بدن را بالا می‌برند و ما را برای فعالیت روزانه آماده می‌کنند.

خوابیدن بعداز خوردن غذا

خوابیدن پس از صرف غذا باعث بروز مشکلات گوارشی می‌شود، دکتر هاله تاج الدینی متخصص طب ایرانی درباره مصرف مواد غذایی از دیدگاه طب سنتی گفت: عادت کردن به یک سبک غذا خوردن اشتباه است.
 
به عنوان مثال برخی افراد فقط گوشت و یا لبنیات می‌خورند؛ این در حالیست که باید تا جایی که می‌توانیم از مصرف فست فود، کنسرو، نوشابه، سس و یا حتی غذاهای مانده پرهیز کنیم، زیرا این مواد سودازا هستند.
 
وی با تاکید بر اینکه بهتر است از غذاهایی که در گذشته مرسوم بوده مانند آبگوشت‌ها و انواع آش‌ها در وعده غذایی استفاده کرد، افزود: در طب سنتی بیشتر مصرف موادی همچون ارده، شیره انگور، بادام شیرین و خرما را توصیه می‌کنیم، ضمن آنکه در مورد مصرف نان نیز باید توصیه کرد از نان گندمی که ارزش غذایی بالایی داشته باشد، استفاده شود که در میان انواع نان، سنگگ به دلیل پخت خوب مناسب‌تر است.
 
این متخصص طب ایرانی به تفاوت‌های غذایی در هر سن اشاره کرد و گفت: سفره غذایی برای یک سالمند نباید مانند یک کودک باشد، زیرا کودک در سن رشد است و مزاجش گرم و تر است، اما سالمند در مزاج سرد قرار گرفته است و اگر می‌خواهیم سالم باشیم باید برای غذا خوردن‌مان وقت بگذاریم.
 
وی در پایان اظهارکرد: از دیدگاه طب سنتی خوابیدن بلافاصله بعد از غذا خوردن باعث به وجود آمدن مشکلات گوارشی می‌شود.

 

غذاهای سیرکننده

---

غذاهای سیرکننده

---

احساس گرسنگی یکی از نیازهای بشر است برای این‌که بداند انرژی بدن رو به اتمام است و باید با غذاخوردن این انرژی را تامین کند. گاهی این احساس گرسنگی به دلایل مختلف بیش از اندازه کاذب است. برای این که با خوردن غذای اضافه و سنگین، بدن‌تان را بیمار نکنید، مصرف برخی از مواد غذایی که تامین کننده‌ی انرژی بدن و رفع کننده‌ی گرسنگی هستند را برای‌تان آورده‌ایم.

انجیر

اگر در روزهای گرم تابستان احساس گرسنگی کردید، اما تمایلی به خوردن غذاهای سنگین نداشتید، توصیه می‌کنیم چند دانه انجیر خشک میل کنید. این میوه سرشار از فیبر است و قند موجود در آن نیز به سرعت در روده‌ی کوچک جذب می‌شود، درنتیجه  اشتهای شما را کنترل می‌کند. انجیر بهترین غذا برای کودکان ضعیف، افراد کم خون و بی‌اشتهاست. هم چنین به علت دارا بودن دانه‌های ریز باعث تقویت معده و روده می‌شود.

گردو

گردو یک دانه‌ی گیاهی سرشار از فیبر است و مصرف آن باعث احساس سیری طولانی مدت می‌شود، زیرا وقتی فیبرها وارد معده ‌‌شوند، آب را به خود جذب می‌کنند و حجیم می‌شوند، به همین دلیل به این زودی‌ها گرسنه‌تان نمی‌شود. برای کنترل اشتهای خود بهتر است قبل از غذا یک مشت گردو (۳۰ گرم) میل کنید یا چند عدد گردو را تفت دهید و آن را روی مرغ یا سبزیجات خود بپاشید.

خرما

در تمام دنیا خرما یکی از مواد غذایی مقوی شناخته شده و مصرف آن به عنوان یک غذای کامل توصیه شده است. خرما مقدار زیادی فیبر و قند دارد و به راحتی می‌تواند اشتهای شما را کنترل کند. این میوه همچنین انرژی بخش است و قند آن به سرعت از بین نمی‌رود، در نتیجه احساس گرسنگی و ضعف کاذب را از بین می‌برد.

زیتون

زیتون سرشار از فیبر و چربی‌های گیاهی است و مصرف آن باعث رفع گرسنگی می‌شود. چربی‌های موجود در زیتون به علت وجود مقدار زیادی اسیدهای چرب غیر اشباع باعث احساس سیری می‌شود، زیرا پیوندهای موجود در این نوع چربی راحت‌تر شکسته می‌شوند. همچنین مصرفزیتون باعث افزایش سروتونین در بدن می‌شود، ‌سروتونین هورمونی است که در بدن انسان احساس سیری را تقویت می‌کند.  توصیه می‌کنیم در بین روز و به عنوان میان وعده زیتون میل کنید.

سیب

سیب دارای فیبری به نام پستین است و مصرف آن باعث آزادسازی هورمون‌های سیری می‌شود‌، بنابراین توصیه می‌شود در هنگام احساس گرسنگی به سراغ سیب بروید یا آن را در دسرهای مختلف به کار ببرید.

تخم‌مرغ

تخم‌مرغ منبع غنی پروتئین، انواع ویتامین، فیبر و یک غذای کامل است.  بر اساس تحقیقات، مصرف تخم‌مرغ باعث ایجاد احساس سیری و کنترل اشتها می‌شود. شما می‌توانید در وعده‌ی صبحانه یک تخم‌مرغ را همراه یک تکه نان سبوس‌دار میل کنید.

لوبیا

لوبیا دارای پروتئین گیاهی و مقدار زیادی فیبر است، به همین دلیل مصرف آن خیلی زود شما را سیر می‌کند و از پرخوری یا ریزه‌خواری بین غذا دور نگه می‌دارد. شما می‌توانید سوپ لوبیا تهیه کرده یا لوبیای پخته را با روغن زیتون تفت دهید و میل کنید.

جوی‌دو‌سر

فیبر  موجود در جو دوسر زمانی که با مایعات ترکیب می‌شود، فرآیند هضم را کندتر می‌کند و گرسنگی فرد را به تعویق می‌اندازد. جوهایی که کمتر فرآوری شده‌اند، می‌توانند شما را بیشتر سیر نگه دارند. می‌توانید به جای برنج از جوی دوسر در وعده‌های غذایی خود استفاده کنید.

اسفناج

اسفناج یکی از بهترین سبزیجات است و مصرف آن به عنوان یک غذا توصیه می‌شود. اسفناج دارای ترکیباتی به نام thylakoids است که باعث آزاد شدن هورمون‌های سیری در بدن می‌شود. شما می‌توانید این سبزی را با روغن زیتون تفت دهید و میل کنید

خوردن سیرابی از ریزش مو و ابتلا به سرطان جلوگیری می‌کند.

 

مرتضی صفوی در گفت‌وگو با فارس، با اشاره به اینکه سیرابی یکی از قسمت‌های معده نشخوارکنندگان است، گفت:‌ معده این جانوران شامل ۴ قسمت سیرابی،‌شیردان، هزارلا و نگاری بوده که خوردن سیرابی برای سلامتی بدن توصیه می‌شود.

وی افزود: مصرف غذایی سیرابی در هند و پاکستان همچون ایران متداول بوده و در مقایسه با گوشت، پروتئین آن بیشتر  است همچنین آمینواسیدهای ضروری بدن با خوردن سیرابی تأمین می‌شود.

این متخصص تغذیه با اشاره به اینکه مصرف ۱۰۰ گرم سیرابی ۸ درصد نیاز بدن به کلسیم را رفع می‌کند، گفت: همچنین مصرف این میزان سیرابی حاوی ۷ گرم پروتئین و ۴ گرم چربی است.

صفوی ادامه داد: آهن سیرابی همچون گوشت قرمز برای رفع کم‌خونی مناسب است و هر ۱۰۰ گرم سیرابی ۵ میلی‌گرم آهن دارد همچنین سلنیوم موجود در سیرابی آنتی‌اکسیدان مناسبی برای بدن دارد که سبب جلوگیری از ابتلاء به سرطان می‌شود.

وی با تأکید بر اینکه در صورت افزایش کلسترول در بدن گرفتگی عروق ایجاد می‌شود، گفت: کلسترول موجود در سیرابی به دلیل اینکه چربی پایینی دارد مثل گوشت قرمز خطر‌آفرین نیست و می‌توان گفت کلسترول سیرابی از گوشت گاو و گوسفند و مرغ کمتر است.

این متخصص تغذیه با اشاره به اینکه دو سوم کلسترول خون را  بدن می‌سازد و یک سوم از غذا حاصل می‌شود، گفت: اگر کلسترول دریافتی زیاد باشد این تنظیم خودکار در بدن وجود دارد که خود بدن کمتر این کلسترول را بسازد ولی زمانی که افراد کلسترول خیلی بالا از طریق مصرف بعضی از غذا همچون مایونز و انواع سس چرب داشته باشند دیگر بدن قادر به این تنظیم نیست.

وی به عنصر روی موجود در سیرابی اشاره کرد و گفت: این مسئله نیز سبب بلندی قد، پرپشتی مو شده و مانع ریزش موی سر می‌شود و در واقع ۱۰۰ گرم سیرابی ۱۱ درصد نیاز روزانه بدن را به روی تأمین می‌کند.

 

این مسئله برای تولید اسپرم، افزایش حس چشایی، بویایی و تقویت سیستم ایمنی بدن حائز اهمیت است.

صفوی گفت: سیرابی همچنین حاوی انواع ویتامین‌ها شامل ویتامین B1، B2، B6،B12 بوده و ویتامین A آن نیز زیاد است.

 

بنابر این خوردن آن برای افراد و حفظ سلامتی حائز اهمیت است البته باید توجه کرد که سیرابی را باید قبل از پخت به خوبی بشوییم و از نظر بهداشتی نسبت به تمیزی آن مطمئن شویم.

این متخصص تغذیه بیان داشت:‌ ۱۰۰ گرم سیرابی ۱۳۰ کالری دارد و نسبت به آجیل و قند کالری آن کمتر بوده بنابر این مصرف آن مناسب است.

وی در پایان در رابطه با پرزهای سیرابی گفت: خوردن این پرزها در صورتی که به خوبی شسته شده باشند، مشکلی ندارد فقط افراد باید توجه داشته باشند که برای مصرف سیرابی بهتر است آن را با آب لیمو سرو کنند تا جذب آهن آن افزایش یابد.

تغذیه در پرتودرمانی و شیمی‌درمانی به چه صورت باید باشد

 

اصل کلی در بیمارانی که تحت رادیودرمانی و پرتودرمانی قرار می‌گیرند افزایش کالری مواد غذایی می‌باشد.

 

پرتودرمانی عوارض جانبی متعددی دارد از جمله اینکه فرد ممکن است دریافت ناکافی کالری و پروتئین داشته باشد. این مسئله به خاطر کمبود اشتها، تغییر ذائقه، دردناک شدن فرآیند جویدن، خشک شدن دهان، اسهال، تهوع، استفراغ و … می‌باشد. افرادی که تحت درمان سرطان هستند و رادیودرمانی، پرتودرمانی یا شیمی‌درمانی می‌شوند؛ نیاز به کالری و پروتئین بیشتری دارند. این افزایش نیاز و همچنین عوارض ناشی از آن که منجر به کاهش دریافت می‌شود، باعث کاهش وزن در افراد تحت پرتودرمانی می‌شود. خیلی مهم است که افراد وزن خود را در دوره پرتودرمانی حفظ کنند.
در زیر توصیه‌هایی ارائه شده تا با کمک گرفتن از آن‌ها افراد تحت پرتودرمانی بتواند میزان کالری مصرفی خود را افزایش دهند.

اصول کلی در رژیم افراد تحت پرتودرمانی:
۱٫ وعده‌های پشت سر هم، منظم، ولی کوچک و کم‌حجم مصرف کنید. در هر روز ۶-۸ مرتبه وعده غذایی شامل وعده اصلی و میان وعده داشته باشید.
۲٫ میزان کالری دریافتی خود را با حفظ حجم وعده غذایی افزایش دهید. یعنی غذاهایی با چگالی انرژی بیشتر مصرف نمایید
۳٫ مصرف غذاها و نوشیدنی‌های کم‌کالری را محدود کنید. این مواد غذایی تنها حجم معده شما را پر می‌کنند و اشتهای شما را به‌اصطلاح کور کرده و نمی‌گذارند تا شما از مواد غذایی پرکالری استفاده نمایید.
۴٫ غذاهای متنوع مصرف کنید. مواد غذایی با رنگ‌های متنوع، بافت‌های مختلف و طعم‌های متفاوت باعث می‌شود حس بهتری داشته باشید. شما به میزان زیادی کالری و پروتئین در طول روز نیاز دارید و باید از تمام گروه‌های غذایی مصرف کنید. یعنی علاوه بر مصرف غذاهای پرکالری از مصرف میوه‌ها و سبزیجات دریغ نورزید.
غذاهای مایع کالری بیشتری را به نسبت غذاهای جامد برایتان به همراه دارند زیرا آسان‌تر جویده می‌شوند، در دهان و گلو نرم‌تر هستند و زمان کمتری را از شما می‌گیرند. درنتیجه سعی کنید بیشتر رژیم غذایی خود را از غذاهای مایع و نرم انتخاب کنید
۵٫ هر جایی که می‌روید مقداری مواد غذایی سالم همراه خود داشته باشید. این مواد می‌تواند انواع میوه‌های تازه، میوه‌های خشک شده، آجیل یا حتی یک عدد ساندویچ کوچک باشد. تا وقتی‌که در ماشین هستید، یا زمانی که منتظر نوبت دکتر هستید و … از خوردن این غذاها لذت ببرید.
۶٫ اگر عوارض جانبی پرتودرمانی شدید باشد فرد باید مصرف مایعات و غذاهای نرم را برای به دست آوردن کالری کافی افزایش دهد. مایعات کالری بیشتری به نسبت غذاهای جامد تأمین می‌کنند.

اهداف کلی برای حفظ تغذیه مناسب در طول درمان:
۱٫ به‌صورت متناوب غذا میل کنید: باید ۳ وعده اصلی و ۳-۵ میان وعده داشته باشید. نگذارید برای مدت بیشتر از ۲-۳ ساعت بدون غذا بمانید.

۲٫ غذاهایی با چگالی انرژی بالا مصرف کنید: هدف اصلی شما افزایش کالری مصرفی است و ممکن است در این مسیر کیفیت رژیم غذایی شما کاهش یابد. اما به خاطر داشته باشید که این مسئله موقتی است.

۳٫ بر مایعات و غذاهای نرم متمرکز شوید: غذاهای مایع کالری بیشتری را به نسبت غذاهای جامد برایتان به همراه دارند زیرا آسان‌تر جویده می‌شوند، در دهان و گلو نرم‌تر هستند و زمان کمتری را از شما می‌گیرند. درنتیجه سعی کنید بیشتر رژیم غذایی خود را از غذاهای مایع و نرم انتخاب کنید.

مواد غذایی پرکالری
این مواد غذایی به شما کمک می‌کنند تا دریافت کالری را از رژیم غذایی خود افزایش دهید: شیر پرچرب، ماست پرچرب، پنیر خامه‌ای، مایونز، روغن، مارگارین، کره، کره بادام‌زمینی، کره پسته، کره کاکائو، عسل، شکر، سس کارامل، کاکائو، آبمیوه طبیعی، تخم‌مرغ آب پز و …

شکلات سنتی لیمو ترش براى کنترل ویار خانم‏هاى باردار بسیار مفید است

شکلات سنتی لیمو ترش یک شکلات کاملا طبیعی و سالم برای کودکان

شکلات سنتی لیمو ترش
براى کنترل ویار خانم‏هاى باردار بى‏ نظیر است. خواص ویژه میوه به و سیب بر همگان روشن است و در احادیث رسیده از امام صادق (ع) از خواص این دو میوه بسیار سخن رفته است. براى جنین به غایت مفید بوده و کودک را باهوش و با حافظه و زیباروى و سالم مى‏ کند از این طریق آینده چنین تضمین خواهد شد.

شکلات سنتی لیمو ترش

روش تهیه شکلات سنتی لیمو ترش
آب لیموترش تازه، قند، عسل، نبات، شکر قرمز یا شیره انگور هرکدام که در دسترس بود به اندازه نصف وزن آب لیموترش روى شعله ملایم بجوشانند تا کاملا غلیظ گردد آن‏طور که پس از سرد شدن مانند آب‏نبات یا شکلات سفت و سخت گردد، قبل از سرد شدن به تکه‏ هاى شکلات تقسیم کنند و روزانه حد اقل ۳ بار هربار یک شکلات در دهان گذاشته بمکند.

براى کنترل ویار شدید در خانم‏هاى باردار محدودیتى از لحاظ دفعات مصرف وجود ندارد و مى‏ توانند به میزانى که حالت تهوع را کنترل کند استفاده نمایند. اگر ترشى دارو براى برخى از مصرف‏ کنندگان آزاردهنده باشد مى‏ توانند میزان شیرینى را بیشتر از نصف افزایش دهند.
یکی از بهترین و سالم ترین شکلات های خانگی برای کودکان و خانواده ها می باشد

تهیه و تنظیم از گروه بوعلی باب سلامتی

تغذیه سالمندان در طب سنتی

 

 

طب سنتی برای تقویت افراد مسن و پیر تغذیه مناسب و اصولی دارد
شیرینى مورد مصرف از دید طب ستی برای سالمندان‏
هرگز نباید سالمندان از شیرینى‏ هاى صنعتى و شیرینى ‏هایى که مواد افزودنى حتى مجاز دارند استفاده کنند. شیرینى سالمندان براساس طبع آنان عسل، نیشکر و کشمش و انجیر و نبات است. مرباهایى که در خانه تهیه مى‏ شود نیز در بسیارى از مواقع مفیدند.
کندر و عسل براى تقویت حافظه آنان مفید است.

علاج تب سالمندان‏ در طب سنتی
سالمندان براى رفع تب هنگام سرماخوردگى فقط از داروها و غذاهاى طبیعى بهره خواهند برد و از مصرف هر نوع داروى شیمیایى مانند استامینوفن و غیرو باید پرهیز نمایند.
داروهاى غذایى ضد تب عبارتند از:
– آب سیب، آب هندوانه و آب لیموشیرین که باهم مخلوط و روزانه حد اقل ۳ بار صبح، ظهر و شب هربار یک لیوان بنوشند. قوى‏تر اگر خواستند عرق بید را هم به آب میوه‏ها اضافه نمایند.
– شکر سالم و طبیعى نیشکر داروى غذایى تب‏بر است که سالمندان را از هر داروى شیمیایى بى‏نیاز مى‏کند.
– دمکرده لیموى عمانى در صورتى که سرفه نداشته باشد و پاشویه با آب جوشانده گل ختمى مناسب است.
سالمندان باید در مورد برخى از کارهایشان که در زمان جوانى انجام مى‏دادند با شرایط فعلى تفاوت قائل شوند. از هر چیزى که موجب غلبه مزاج خشک و سرد و یا حتى خشک و گرم حار مى‏شود پرهیز کنند. داروهاى شیمیایى حتى اگر ظاهرا براى موردى مفید باشند بدلیل ایجاد بستر خشک در بافت‏هاى بدن براى آنان زیان‏بار است.

بالاترین عوارض داروهاى شیمیایى در چند دوران زیان‏بارترند؛ یکى در زمان نوزادى و کودکى و دیگر در هنگام پیرى! اما تفاوت آشکارى که هست رو به رشد بودن نوزادان و کودکان است و رو به ضعف رفتن هنگام پیرى!

غذاهاى مقوى باه در طب سنتی برای کهنسالان‏
غذاهاى مقوى باه در سنین بالا زمانى که پاکسازى و تعدیل اخلاط در بدن انجام شده است موجب تقویت تمام بدن بطور عام و تقویت نیروى جنسى بطور خاص مى‏شود:
تخم‏مرغ و پیاز و روغن زیتون، حلیم که از گوشت بره جوان و گندم تهیه شده باشد، مصرف تخم‏مرغ همراه با گوشت، تخم‏مرغ با پیاز بویژه اگر در روغن زیتون یا حیوانى و روغن کنجد سرخ شود. خوردن تخم‏ مرغ با گوشت و با گوشت پرندگان و علفخواران که خود مبهى باشند به اثرات باهیه آن مى ‏افزاید. علامت بهترین تخم‏ مرغ براى تقویت بدن و نیروى جنسى بنا بر روایتى که از امام على (ع) نقل شده تخم مرغى است که دو سر آن یکنواخت نباشد.

شیر گوسفند، شیر و عسل، زنجفیل و عسل، زعفران و عسل، کندر و عسل، کندر و عسل و زعفران و مجموعه این‏ها با داروهاى دیگر تقویت نیروى جنسى، مقوى باه هستند. لازم است براى دورى از خشکى مزاج کنار داروهاى فوق مقدارى شیر محلی مصرف شود.

خوردن گوشت گوسفند پخته با شیر ضعف را برطرف کرده و مقوى توان جنسى است. سیب‏ زمینى و مواد غذایى که با آن طبخ شود مقوى باه است. اما تکرار
آن براى معده سالمندان مضرّ است. سیب‏زمینى خام داراى ویتامین ث فراوانى است. آب تازه آن را براى ناراحتى ‏هاى معده از جمله زخم معده بکار مى ‏برند.

نخود آب پز و نخود چی با پوست:
نخود آب پز از داروها و غذاهاى باهیه مشهور بشمار مى‏ رود. بادآور است و مزاجش گرم مى‏ باشد. نخود آب پز شده غذاى ساده‏اى است که تنها نخود با آب و کمى نمک روى شعله ملایم شب تا صبح طبخ مى‏ شود تا کاملا نرم و مهرّا شود. هنگام مصرف با روغن زیتون و آب لیموترش مزه‏اش را دل‏پذیر مى‏ سازد. در طب سنتى به‏ عنوان دارو و غذاى پاک‏ کننده دستگاه گوارش از اخلاط سرد بشمار مى ‏آید. براى مبرودین و مأیوسین از نیروى باه غذاى مناسبى بشمار مى‏ رود. نخود آب پز یا نخود چی با ۵۰ درصد پوست(نخود چی که کاملا بدون پوست است بخاطر نداشتن املاح و ویتامین های موجود در پوست نخود دارای ارزش غذایی پایینی میباشد) برای سالمندان و افراد مسن و خصوصا برای نوجوانان و جوانان درحال رشد بسیار مفید و مغذی هست

تهیه و تنظیم از گروه بوعلی باب سلامتی

مضرات مصرف تخم مرغ و ماهی

 

مصرف همزمان تخم مرغ و ماهی یا تخم مرغ و تن ماهی و یا ماست و ماهی یا شیر و ماهی ایجاد بیماری هایی همچون برص, نقرس و مشکلات شدید گوارشی می کند

از اینکه در یک وعده غذا میان ماهى و تخم مرغ در شکم جمع کنى پرهیز کن زیرا آن دو وقتى در شکم انسان مجتمع شدند نقرس و قولنج و بو اسیر و درد دندان تولید می کنند همچنین شیر (یا ماست) با نبیذ که اهلش مى ‏آشامند هر گاه با هم جمع شوند ناخوشى نقرس و برص پدید مى‏ آید.

بسیارى از غذاها با هم ناسازگار هستند بعضى چون با هم ترکیب و آمیخته شوند خاصیت همدگر را خنثى می کنند در این صورت غذائیت آن نابود مى ‏شود و چنانچه بخوردن این نوع غذاها ادامه دهیم دچار کمبود املاح و ویتامین‏هاى لازم شده مستعد انواع بیماریها خواهیم شد بعضى چون با هم خورده شوند از ترکیب آنها سمى تولید مى‏ شود که بدن را عرصه تاخت و تاز میکربها و امراض می کند و بعض دیگر از آنها هضم نمی شود و در معده تولید عفونت و کرم میکند و مقدمه بیمارى نقرس، روماتیسم قولنج و بواسیر و پیوره می گردد، بعضى جذب بدن نمی شود و در خون رسوب می کند و در نتیجه امراضى مانند انواع سوداها و اگزماها تولید می کند.

پس بهتر آنست تا آنجا که از غذاشناسى اطلاع نداریم هر وعده بیک رقم غذاى ساده قناعت کنیم.

 

منبع:
طب الرضا (طب و بهداشت از امام رضا علیه السلام)، ص: ۲۳۴

ضررهای نان سفید

دکتر کارل براى اطلاع بیش‏تر از ضررهاى نان سفید توضیح مى‏ دهد: «نان سفید (نانى که سبوس گندم آن کاملا گرفته شده باشد) بزرگ‏ترین لطمه را به سلامتى مردم مى ‏زند. پوست گندم که به صورت سبوس درمى‏ آید و به وسیله الک کردن از آرد جدا مى ‏شود،
سبوس گندم آن‏قدر مواد لازم و مفیدى براى بدن دارد که آن را به نام پوسته عجیب و اسرارآمیز نامیده ‏اند زیرا یکى از مهم‏ترین اعمال حیاتى موجودات زنده اکسیداسیون گوگرد آلى است و در بدن انسان ماده ‏اى به نام گلوتاتیون وجود دارد که این اکسیداسیون را انجام مى‏ دهد و گلوتاتیون از اسید گلوتامیک ساخته شده و این اسید گلوتامیک باید به وسیله غذاها هر روز وارد بدن گردد و این ماده در هیچ‏یک از غذاها به اندازه‏اى که در گندم هست وجود ندارد. عجیب اینجا است که تمام اسید گلوتامیک موجود در گندم، در پوسته، یعنى سبوس آن جمع شده و در آرد سفید مطلقا وجود ندارد و آرد سفید تقریبا از نشاسته خالص ساخته شده است. بنابراین، نانى که از آرد سفید تهیه شده باشد یکى از مهم‏ترین اعمال حیاتى بدن را دچار وقفه مى‏ کند و عوارضى از آن ایجاد مى‏ شود».

۱٫ در نان سفید، فسفر و منیزیم که از عناصر حیاتى لازم براى بدن هستند وجود ندارد.
گندم بیش از همه غذاهاى نباتى فسفر دارد و هم‏چنین از حیث منیزیم غنى‏تر از سایر مواد غذایى است. این دو عنصر که وجود آن‏ها اهمیت حیاتى براى بدن انسان دارد فقط در سبوس گندم موجود است نه در آرد سفید. مولر در سال ۱۹۳۵ کتابى نوشته است با عنوان «نان و کمبود مواد غذایى» و در آن تصریح کرده است که کمبود اسید فسفریک و ویتامین ب در نان، علت اصلى کرم‏ خوردگى دندان است و مى‏ نویسد: «در سوئیس اطفالى که نان سفید مصرف مى‏ کنند مبتلا به کرم‏ خوردگى دندان مى ‏شوند ولى اطفالى که نان کامل، یعنى نانى که به مقدار کافى سبوس داشته باشد مصرف مى‏ نمایند و لو اینکه به هیچ وجه رعایت بهداشت دهان و دندان را نکنند مع‏هذا به کرم ‏خوردگى دندان مبتلا نمى ‏شوند». البته کرم‏ خوردگى دندان‏ها فقط به این علت نبوده است و علل دیگرى نیز دارد که آن‏ها هم به کمبود مواد غذایى در بدن مربوط است.

دلبه راجع به کمبود منیزیم در نان مطالعات زیادى کرده و پى‏ برده است که این مسئله در بروز سرطان تأثیر دارد و در حیواناتى که آزمایش کرده ثابت کرده است نان سفید استعداد بروز سرطان را در آن‏ها زیاد مى‏کند در صورتى که نان سبوس‏دار این استعداد را ایجاد نمى‏کند. دلبه تحقیقات خود را در این‏باره در فوریه سال ۱۹۳۶ براى آکادمى طب با عنوان «ضرر نان سفید» ارسال کرده است.
در کتاب سرطان‏شناسى، صفحه ۴۲۵، جلد اول نیز با عنوان «کمبود منیزیم غذایى و خاصیت سرطان‏زایى آن»، همین مطلب را تأیید مى ‏کند و مى ‏گوید سابقا نان یکى از غذاهایى بود که منیزیم زیادى در بر داشت ولى امروزه با طرقى جدید که براى تهیه آن متداول است منیزیم آن بسیار کم است.

۲٫ نان سفید در کاهش نسل بشر تأثیر دارد و آدمى را کم‏ خون مى‏ کند
ویتامین که در ازدیاد نسل کمک مى‏کند در مردمى که قوت غالب آن‏ها نان سفید است کمبود پیدا کرده و از این راه در کاهش نسل بشر دخالت مى‏کند زیرا ویتامین در جوانه گندم یافت مى‏شود که ضمن نرم الک کردن آرد با سبوس خارج مى‏شود و هم‏چنین ماده‏اى در جوانه گندم موجود است که از کم‏خونى بدن جلوگیرى مى‏کند و آن هم با سبوس، خارج شده و در آرد سفید وجود ندارد.

۳٫ یبوست مزاج که امّ الامراض بوده و خاص تمدن جدید است به وسیله نان سفید عالم‏ گیر شده است.
نوئل فیسنژر که یکى از سرشناس‏ ترین دانشمندان کنونى است ثابت کرده است که یبوست مزاج زاییده تمدن جدید است زیرا مردم چون مى‏ خواهند نان خیلى سفید بخورند، سبوس آن را حذف مى‏ کنند و علت مستقیم یبوست، حذف همین سبوس گندم است. به این جهت براى معالجه یبوست مزاج، بعضى از اطبا بیماران خود را با سبوس گندم معالجه مى ‏کنند.
ملاحظه فرمایید کار بشر متمدن و دانشمند به کجا رسیده است که نان سفید بى‏ سبوس مى‏ خورد و مبتلا به یبوست مزاج مى‏ شود، ناچار سبوس خالص را روى آن مى‏ خورد که یبوستش علاج شود!
اگر آرد را به‏طور مناسبى الک کنند که سبوس گندم به اندازه ۱۵ الى ۲۰ درصد در آن موجود باشد، باعث مى ‏شود که به سهولت مایعات را به خود جذب کرده و سپس در روده‏ ها به‏ تدریج آب را پس داده، مدفوع را نرم کرده و از طرف‏ دیگر به‏ طور ملایم روده‏ ها را تحریک و به وسیله انقباضات، به دفع مواد کمک مى‏ کند.

۴٫ در نان سفید، کاتالیزورهاى لازم براى اعمال حیاتى بدن وجود ندارد.
براى اینکه نان گندم خوب هضم و جذب شود و مواد مفید آن به سلول‏هاى بدن برسد باید دیاستازها و مواد معدنى موجود آن که حکم کاتالیزور را براى اعمال حیاتى بدن دارند در آرد گندم وجود داشته باشند ولى این‏ها نیز در قشر گندم یعنى در سبوس موجودند.
خلاصه اینکه یک حبّه گندم از مجموعه موادى ساخته شده که وجود تمام این مواد براى خوب انجام شدن اعمال طبیعى بدن لازم است و از این‏ها گذشته نان سبوس ‏دار بو و طعمش نیز بهتر از نان سفید است و اگر چند روز بماند طراوت خود را حفظ خواهد کرد، در صورتى که نان سفید خیلى زود خشک خواهد شد. با وجود ضررهایى که نان سفید دارد (چون ظاهرا مرغوب و مشترى ‏پسند است و مردم امروز هم عموما ظاهرپسند بوده و آنچه را که مرغوبیت ظاهرى داشته باشد بدون کوچک‏ترین توجه به ضررهاى آن قبول مى‏ کنند و از طرف دیگر، چون آرد سفید را بهتر مى ‏توان نگهدارى کرد و پخت آن نیز آسان‏تر است و از این راه، به قول دکتر الکسیس کارل، آسیابان و نانوا درآمد بیش‏ترى پیدا مى‏ کنند) به وسیله تبلیغاتى که فروشندگان آن کرده ‏اند همه جا عمومیت یافته است و مصرف‏ کنندگان بى‏ خبر، بدون توجه به نامرغوبى، آن را مى‏ خورند و در نتیجه، در تمام کشورهایى که نان اساس تغذیه را تشکیل مى ‏دهد مردم به سوى انحطاط مى ‏روند.

علل جلوگیرى نکردن از تولید نان سفید
در اینجا ممکن است عده ‏اى از خوانندگان عزیز با کمال تعجب سؤال کنند، چرا با وجود این همه ضررهایى که دانشمندان دنیا براى نان سفید کشف کرده‏ اند، اولیاى امور بهداشت کشور، از پخت نان سفید در نانوایى ‏ها جلوگیرى نمى ‏کنند.
در جواب، گوییم منحصر به نان سفید نیست، عده زیادى از مواد غذایى و آشامیدنى و مصرف‏ کردنى مضرّ دیگر هم هست که از فروش آن‏ها به هیچ وجه، جلوگیرى به عمل نمى‏ آید. مثل نوشابه, سوسیس و کالباس, پفک و چیپس, سیگار

جدا کردن سبوس از آرد، یعنى ارزنده‏ ترین قسمت گندم را جدا کردن. زیرا جنین جوانه گندم نیز با سبوس جدا مى ‏شود. دکتر پاژ چند دسته مرغ و کبوتر و موش انتخاب نمود، و با آزمایشهاى متعددى که آنها را دو دسته مى‏ نمود، به دسته اول فقط نان سفید مى ‏داد و به دسته دوم نان سبوس‏ دار، نشان داد که دسته‏ هاى اوّل پس از سه هفته مردند و دومى ‏ها به زندگى خود ادامه دادند.

تهیه و تنظیم از تیم تحقیقاتی بوعلی باب سلامتی

منابع مورد استفاده:
مجموعه آثار دکتر سید جلال مصطفوى کاشانى، ج‏۱، ص: ۲۱۹
دائره المعارف بزرگ طب اسلامى / ج‏۳ / ۴۹۱ / * سویق ….. ص : ۴۸۴

خواص فالوده سیب دلفانی:

 

فالوده سیب دلفانی تقویت کننده قلب و اعصاب

فالوده سیب دلفانی رفع کننده گرفتگی و خفقان قلب

فالوده سیب دلفانی تقویت کننده کل بدن برای خانم های باردار بسیار مفید است

فالوده سیب دلفانی درمان کننده استرس

فالوده سیب دلفانی تقویت کننده عمومی بدن

فالوده سیب دلفانی درمان کننده کم خونی و ضعف بدن

فالوده سیب دلفانی درمان کننده ریزش مو ناشی از استرس

فالوده سیب دلفانی داری مزاج معتدل بوده و برای تمامی افراد با سنین مختلف میتواند مصرف شود

فالوده سیب دلفانی مواد لازم جهت تهیه فالوده سیب دلفانی:
یک کیلو گرم سیب قرمز(برای افراد با مزاج سرد) یا یک کیلو گرم سیب زرد (برای افراد گرم مزاج)
عسل ۱۰۰ گرم
عرق بیدمشک ۳۰۰ گرم

روش تهیه فالوده سیب دلفانی:

یک کیلو گرم سیب را با پوست در ظرف غیر فلزی رنده کرده و به آن نصف استکان عسل( ۱۰۰گرم) و سه استکان عرق بیدمشک (۳۰۰گرم) اضافه کرده و به مدت ۲۴ ساعت در یخچال نگهدارید و بعد از ۲۴ ساعت فالوده سیب دلفانی شما آماده مصرف میباشد

مقدار مصرف فالوده سیب دلفانی:
روزانه یک لیوان در میان وعده از فالوده سیب دلفانی میل کنید

تهیه و تنظیم توسط تیم بوعلی باب سلامتی

مخمر آب‏جو چیست و چرا ارزشمند است

مخمر آب‏جو، نوعى قارچ تک‏ سلولى است که مى‏ تواند مواد قندى و هیدرات‏هاى کربن را تخمیر کند و در جریان تخمیر نشاسته حاصل مى ‏شود.
مخمر آب‏جو یک منبع غنى و غلیظ از پروتئین درجه ۱ و انواع ویتامین‏هاى‏B است. علاوه بر این، منبع خوبى براى مواد معدنى، آهن و فسفر است. از نظر ارزش غذایى آن‏چنان قوى است که اغلب به عنوان مکمل رژیم‏هاى غذایى توصیه مى‏ شود.

ارزش غذایی مخمر آب جو ترکیبات شیمیایى مخمر آب‏جو:
مخمر آبجو داراى موادى به شرح زیر است:
۱- مواد معدنى ۲- گلوسیدها ۳- لیپیدها ۴- نوکلئوآلبومین‏ها ۵- پروتیدها ۶- گلوتانیون ۷- ویتامین‏ها ۸- دیاستازها.

خواص درمانى مخمر آب‏جو:
مخمر آبجو در مصارف داخلى جهت رفع برخى عوارض جلدى مانند کورک، مخصوصا در مبتلایان به بیمارى قند، رفع جوشهاى صورت، گل مژه و غیره مورد استفاده قرار مى‏ گیرد ولى نتایج حاصل از آن غیر ثابت است. مصرف مخمر آبجو موجب جلوگیرى از تخمیرات عفونى دستگاه هضم مى ‏شود، از این جهت مى ‏توان از آن براى رفع مسمومیت‏هاى خود بخود ناشى از عمل میکروبها در روده، سوء هضم‏ها و ورم روده اطفال و غیره استفاده به‏ عمل آورد.

در مورد خاصیت اخیر مخمر آبجو چنین اظهار نظر مى‏ شود که این مخمر بر اثر انرژى زیادى که دارد، میکروبهاى روده را به روش فاگوسیتوز از بین مى ‏برد یا ترشح مواد، موجبات مرگ آنها را فراهم مى‏سازد یا مواد مترشحه آن، اثر سموم میکروبى را زایل مى ‏نماید که مجموعا موجب به ‏وجود آمدن اثر مفید مخمر در دستگاه هضم مى‏ شود.
مخمر آبجو در موارد گریپ، حصبه، ذات الریه، بیمارى قند (همراه با لولز و منگنز)، سل، سرطان، آبله، کم خونى، عوارض ناشى از فقدان ویتامینهاى‏B و غیره مورد استفاده قرار مى ‏گیرد.
به ‏صورت تنقیه در گاستروآنتریت حاد اطفال و همچنین در ورم روده همراه با ترشحات مخاطى بکار م ى‏رود.

از مخمر آبجو به ‏عنوان پیشگیرى از بروز نرمى استخوان (لوورهایى که تحت اثر اشعه ماوراء بنفش قرار گرفته) مى ‏توان استفاده به ‏عمل آورد مخمر آبجو با دارا بودن ویتامین‏هاى مختلف، دیاستازها، مواد پروتیدى، املاح معدنى و غیره در ردیف یک غذاى کامل و بسیار مفید قرار دارد.

مقدار مصرف مخمر آبجو:
به همراه غذا یک تا دو عدد قرص مصرف شود
می توان تا روزی ۶ عدد قرص در روز مصرف شود

تهیه و تنظیم از تیم پژوهشی بوعلی باب سلامتی

منبع:
– میر حیدر، حسین، غذا درمانى، ۴جلد، دفتر نشر فرهنگ اسلامى – تهران، چاپ: چهارم، ۱۳۸۶ ه.ش.
– نورانى، مصطفى، دائره المعارف بزرگ طب اسلامى (نورانى)، ۱۲جلد، ارمغان یوسف – قم، چاپ: اول، ۱۳۸۴ ه.ش.
– گیاهان دارویى، دکتر على زرگرى، ج ۳، ص ۴۲۷٫
– معارف گیاهى، ج ۴، ص ۲۴۴

با مصرف نخود پوست خود را جوانسازید

 

با مصرف نخود پوست خود را جوانسازید

خواص درمانى نخود :
۱- نخود را در شیر بجوشانید و بخورید. نخود ریه را تقویت مى‏ کند و احساس خستگى در ریه را برطرف مى ‏سازد.

۲- هر روز نخود را در آب بخیسانید و خیسانده آن را خام بجوید و بخورید بعد آب خیس کرده نخود را هم با کمى عسل شیرین کنید و روى آن بیاشامید. خونساز و اشتهاآور و مغذى و چاق کننده است، براى برگشت قوه باء مأیوسان بسیار مؤثر است، انسان را جوانتر مى‏ کند.

خواص نخود نخود بخاطر داشتن تمام ویتامین ها از جمله ویتامین‏هاى‏ A , C , B , E و پروتیین و مواد معدنی و آمینو اسید های ضروری پوست را زیبا و انسان را جوانتر می سازد

۳- آب پخته آن را نمک بزنید و بنوشید. مدرّ و کمى ملیّن است، بازکننده گرفتگى ‏ها است، براى تحلیل ورم لثه‏ ها و تسکین درد دندان و درد سینه و درمان زخم ریه نافع است، لیزى معده را برطرف مى ‏سازد.

۴- شب نخود را در سرکه بخیسانید و صبح ناشتا آن نخودها را بخورید و در آن روز چیز دیگرى نخورید. براى کشتن کرم معده نافع است.

۵- نخود را با کنجد بجوشانید و بخورید. قاعدگى را باز مى‏ کند.

۶- آب خیسانده نخود را هر روز به صورت بمالید. پوست صورت را زیبا مى‏ سازد.

۷- بو داده نخود را (نخودچى) را نرم بسایید و با حنا مخلوط کنید و داخل رحم بپاشید. ترشحات غیر طبیعى را برطرف مى‏ کند.

۸- نخود را نرم بکوبید و با آب خمیر کنید و شب‏ها ضماد نمایید. خارش بدن را تسکین مى‏دهد، درد کمر را بهبود مى‏ بخشد، موها را تقویت مى ‏کند. و باعث رشد مو مى‏ گردد، مالیجى یا ورم بناگوش را درمان مى‏ کند، زردى پوست صورت و کک مک را برطرف مى ‏سازد.

۹- اگر حلیم نخود با سرکه خورده شود و در آب پخته نخود هم بنشینید براى اصلاح بیمارى مقعد و پاک کردن رحم و اخراج انگل معده و روده مؤثر است.

۱۰- نخود را نرم بکوبید و با عسل خمیر نمایید و ضماد کنید. جراحت سرطان را باز مى‏ کند.

۱۱- اگر هر شب یک مثقال خشک آن را نرم بسایید و تنقیه کنید. کرم‏هاى ریز مقعد را نابود مى‏سازد.

طبیعت نخود: گرم و خشک است و سبز آن کمى تر است.

ترکیبات شیمیایى نخود: در هر ۱۰۰ گرم نخود خشک و خام مواد زیر وجود دارد:
پروتئین حدود ۲۰ گرم- هیدرات‏هاى کربن ۵۵ گرم- آب ۱۰ گرم- خاکستر ۳ گرم- کلسیم ۱۵۰ میلى‏ گرم- فسفر ۳۳۰ میلى‏ گرم- آهن ۹/ ۶ میلى ‏گرم- سدیم ۲۶ میلى‏ گرم- پتاسیم ۷۹۷ میلى ‏گرم- تیامین ۳۱/ ۰ میلى ‏گرم- رایبوفلاوین ۱۵/ ۰ میلى‏ گرم- نیاسین ۲ میلى‏ گرم- ارسنیک ۰۰۹/ ۰ میلى‏ گرم- روغن ثابت ۵ تا ۴ درصد- لیسین- لسیتین- سیستین- فیتین- ساپونین- ارژى نین- تایروزین- مواد نشاسته‏اى- تریپتوفان- کاروتنوئید- اکسالیک‏اسید- استیک اسید- مالیک اسید.
ویتامین‏هاى‏A وC -B وE در نخود وجود دارد.

نکته: برای جلوگیری از نفخ کمی نجبیل روی آن میل کنید

تذکر: اگر پس از خوردن نخود آب بخورید زیان‏ آور است.

مصلح نخود : تخم خشخاش- زیره و شوید و در گرم ‏مزاجان سکنجبین است

تهیه و تنظیم از گروه بوعلی باب سلامتی

منبع: اسرار گیاهان دارویى

موم عسل درمان زخم گوارش

 

موم عسل درمان زخم گوارش: خواص موم عسل و فواید موم عسل چیست؟ عوارض موم عسل ؟
موم عسل :زنبور موم عسل را از روى گلها و گیاهان جمع‏ آورى مى ‏کند و با مختصر تغییراتى که به آن مى‏ دهد به صورت موم عسل مورد نیاز خود درمى ‏آورد و با موم عسل حجره‏ هاى داخل کندو را مى‏ سازد که پس از خارج کردن از کندو عسل را از آن جدا مى‏ کنند و موم عسل را بدست مى ‏آورند.

موم عسل درمان زخم گوارش خواص درمانى موم عسل:
۱- موم عسل را در روغن کنجد حل کنید و گرماگرم بر موضع بمالید و خوب ماساژ دهید.
گرفتگى‏ هاى عصبى عضو را برطرف مى ‏سازد.

۲- افرادى که به زخمهاى دستگاه گوارش مبتلا هستند مقدارى از موم عسل را در روغن کنجد حل کنند و بخورند و چند روزى تکرار نمایند. در بهبودى آن اثر قابل توجهى دارد.

۳- یا موم عسل را با آب گرم میل کنید و یا موم عسل را در مقدار کمى روغن زیتون یا روغن بادام شیرین حل کنید و بخورید. اسهال را درمان مى ‏کند، صدا را صاف مى ‏نماید.

۴- موم عسل را در روغن حیوانى یا روغن زنبق یا روغن یاسمن حل کنید و شبها بر چهره بمالید. رنگ رخساره را باز و چهره را شفاف و زیبا مى ‏کند و اگر پوست صورت مبتلا به بیمارى کلف که (یک نوع خشکى زبر و مخصوص پوستى) مى‏ باشد، آن را درمان مى‏ کند.

۵- براى جلوگیرى از ماندن و جمع شدن شیر در پستان، موم عسل را به صورت ورقه‏اى نازک درآورید و روى پستان پهن نموده و دائم پستان را بدوشید تا شیر مانده خارج شود و پستان سخت و چرکى نشود.

۶- اگر آب در گوش رفته باشد. مقدارى بره موم را مانند فتیله در گوش بگذارید آب آن را مى‏ کشد.

۷- هر شب ماش کوبیده را با موم عسل مخلوط کنید و ضماد نمایید، لک‏هاى قهوه‏اى صورت را برطرف مى ‏سازد.

۸- پوست خشخاش را بسایید و با موم عسل مخلوط کنید و بر موضع بمالید. خارش بین انگشتان را برطرف مى ‏کند.

تهیه و تنظیم از تیم پژوهشی بوعلی باب سلامتی

منابع :
قانون بوعلی سینا
اسرار گیاهان دارویى

عوارض مصرف زیاد ماهی

پیامبر اکرم (ص): «مصرف ماهى زیاد گوشت را ذوب مى ‏کند.»
سخنان افراط آمیز درباره مواد غذایى در جامعه زیاد است. باید توجه داشت که این تبلیغات گاه به‏ خاطر منافع سرمایه ‏داران است که براى فروش کالاى خود در محدوده مواد غذایى از سیستم‏هاى پزشکى استفاده نامشروع مى‏ کنند. این روزها براى سنین بالا بر خوردن ماهى زیاد تأکید مى‏ شود و از خوردن گوشت قرمز نکوهش!
ماهى زیاد ضرر دارد همانطور که گوشت قرمز زیاد بد است. مصرف تخم مرغ زیاد بد است همانطور که مصرف دل و جگر و قلوه.
در سنین مختلف افراط و تفریط بد است و در سنین کهن احتیاط بیشترى باید بخرج داد. وقتى تبلیغات زیاد و افراط آمیز علیه غذایى مانند نمک و گوشت قرمز مى‏ شود، در نظر بگیرید در مهمانى غذایى از برنج و ماهى کاملا بى‏ نمک و آب‏پز جلوى شما مى‏ گذارند چه حالى به شما دست مى ‏دهد!؟ توجه کنید به طب اسلامى و روایتى از معصوم (س).
امام على (ع): از مداومت بر خوردن ماهى پرهیز کنید زیرا ماهى بدن را به سل گرفتار مى ‏سازد. و هم او مى ‏فرماید: از مداومت بر خوردن ماهى پرهیز کنید زیرا ماهى بدن را ذوب مى‏ کند، بلغم را افزون و نفس را سنگین مى ‏سازد.

مصرف هم‏زمان ماهى و تخم‏ مرغ‏
از جمله غذاهاى ناسازگار بشمار مى ‏آیند. قولنج و باد بواسیر و دندان درد از عوارض آن مى ‏باشد.

تخم مرغ و ماهی خوردن ماهى نمک‏ سود
خوردن ماهى نمک‏ سود براى انسان بخصوص در سالمندى زیان‏بار است، بویژه که بعد از حجامت یا فصد و زالودرمانى مصرف شود. مى ‏تواند بیمارى لاعلاج لک و پیسی را باعث شود.

مصرف تخم‏ مرغ فراوان‏
امام رضا (ع): مصرف تخم‏ مرغ زیاد و همیشگى بیمارى طحال مى‏ آورد و ایجادکننده بادهایى در دهانه معده است. زیاد خوردن تخم‏ مرغ آب‏پز، آسم و نفس تنگى و نفس نیمه ایجاد مى ‏کند. همین تخم‏ مرغ در جایى دیگر از سوى ائمه‏ معصومین (س) توصیه مى‏ گردد. در طب اسلامى زرده تخم‏ مرغ در هضم سبک و سفیده آن سنگین مى ‏باشد.

منبع: موسوى، محمد، مجموعه پیک شفا، ۱۲جلد، کانون پژوهش – اصفهان، چاپ: دوم، ۱۳۸۸ ه.ش.

مقدار آهن اسفناج و گوشت قرمز

 

 

مقدار آهن اسفناج و گوشت قرمز به هیچ عنوان قابل مقایسه نیست زیرا آهن موجود در گوشت قرمز قابل جذب و آهن موجود در اسفناج غیر قابل جذب می باشد
باید به خاطر داشت که فقط ۲ درصد آهن موجود در اسفناج قابل جذب بدن است درحالی که مقدار آهن قابل جذب گوشت قرمز ۱۰۰ درصد می باشد

چرا اسفناج نظیر گوشت قرمز، یک منبع غنى از آهن قابل جذب نیست؟
زیرا درست است که اسفناج، آهن دارد و مقدار آن نیز در مقایسه با سایر سبزى‏ ها قابل ملاحظه است، ولى آهن موجود در اسفناج مانند آهن موجود در سایر گیاهان از نوع خاصى است که بدن نمى ‏تواند آن را به ‏طور کامل جذب کند. آهن موجود در اسفناج به اصطلاح فنى از نوع آهن غیر هیم‏[ Non heme iron ] است. آهن غیر هیم، آهن سه ظرفیتى یا فرّیک‏[ .Fe G G G ] است که بیشتر در گیاهان وجود دارد.
تحقیقات علمى نشان مى‏ دهد که بدن انسان فقط کمى بیشتر از ۲ درصد آهن فرّیک گیاهان را مى ‏تواند جذب کند. و نوع آهنى که بدن انسان مى‏ تواند بیشتر جذب کند، آهن هیم‏[Heme iron ] است که‏ معمولا در مواد غذایى با منشأ حیوانى وجود دارد.

افزون بر این، در اسفناج ترکیبى به نام اکسالیک اسید نیز وجود دارد که با آهن تشکیل ملح اکسالات آهن مى‏ دهد که دفع مى‏ شود؛ یعنى در کار جذب آهن اسفناج در بدن اختلال ایجاد مى‏ کند.

البته توجه شود که محسنات اسفناج منحصر به آهن آن نیست و این سبزى مفید داراى خواص بسیار دیگرى است که بخوبى مى ‏توان در رژیم غذایى- به‏ صورت خام و طبیعى یا بخارپز- از آن استفاده نمود.

تهیه و تنظیم از تیم پژوهشی بوعلی باب سلامتی

ظر طب سنتی درباره مصرف دسر و سالاد با غذا

ن

 

---

طبع اغلب سبزی‌ها گرم است و به هضم غذا بسیار کمک می‌کند. سبزی سرشار از مواد معدنی و ویتامین است. همچنین به علت دارا بودن فیبر، مانع یبوست می‌شود اما سالاد بر خلاف سبزی طبع سردی دارد و هضم غذا را برخلاف تصور مردم، مختل می‌کند.

---

 

 

 

علی حسینی، متخصص طب سنتی در مورد آداب صحیح غذا خوردن از دیدگاه طب سنتی گفت: بهتر است با شکم سیر غذا خورده نشود، بهترین زمان غذاخوردن، زمانی است که فرد احساس گرسنگی داشته باشد. همچنین غذاخوردن با آب و نوشیدنی درست نیست.

 

وی گفت: تا حد امکان از خوردن مایعات از نیم ساعت قبل از غذا و تا دو ساعت پس از غذا باید خودداری کرد.

 

حسینی افزود: افراد باید لقمه‌های خود را کوچک بگیرند و از برداشتن لقمه بزرگ خودداری کنند، چون لقمه بزرگ، فرآیند جویدن را کامل نخواهد کرد و در نتیجه باعث چاقی خواهد شد.

 

این متخصص طب سنتی افزود: بهتر است قبل از ناهار کمی سکنجبین، آب لیمو، یا انار ترش میل کرد چون این مواد در معده اثر بدی ایجاد نمی کند و برنامه روزانه هم طوری باید تنظیم شود که در ساعات مشخصی غذای اصلی و میان وعده‌ها مصرف شود.

مصرف همزمان ماست و غذاهای گوشتی، یکی از ممنوعیت‌ها در طب سنتی است. طبق گفته حکما، مصرف همزمان ماست با غذاهای گوشتی علاوه بر اینکه تولید بلغم می‌کند، موجب فساد گوشت در معده و در برخی موارد بروز لک و پیس می‌شود

وی ادامه داد: نحوه نشستن سر سفره غذا یا میز غذاخوری هم مهم است. نشستن ناصحیح علاوه بر ایجاد دردهای مزمن در ناحیه پشت و کمر، تشدید گودی کمر، افزایش قوز پشت، ایجاد خستگی و بالطبع کاهش لذت از غذاخوردن می‌تواند باعث بلع بی اختیار و زودهنگام لقمه غذا نیز شود بنابراین بهتر است موقع غذاخوردن سر و شانه را کمی جلو بگیرید.

 

حسینی گفت: بهتر است بعد از خوردن غذا، خوردن دسر، میوه و کیک 3 ساعت به تأخیر انداخته شود.

 

و اما مصرف سالاد با غذا
دکتر رسول چوپانی، متخصص طب سنتی و عضو هیئت‌علمی دانشکده طب سنتی دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی در دومین سمینار تخصصی طب سنتی در زمینه اصلاح سبک زندگی، تاکید کرد که تداخل‌های غذایی باعث ایجاد اختلال در دستگاه گوارشی و سوءهضم می‌شوند: «بر اساس مطالعه‌های انجام شده در طب سنتی یکی از بدترین عادت‌های خوراکی این است که چند غذای مختلف از نظر رنگ، طعم و کیفیت را در یک نوبت غذایی مصرف کنیم.» بر اساس این گفته، بهتر است که مصرف انواع سالاد همراه غذای اصلی تا حد ممکن محدود و مصرف سالادها به کمی قبل یا بعد از صرف غذای اصلی، موکول شود.

 

دکتر چوپانی به این نکته هم اشاره کرد که مصرف یکی، دو بار سالاد همراه غذا، مشکلی ایجاد نمی‌کند اما استمرار این عادت، می‌تواند مشکلات گوارشی مختلفی را در درازمدت برای افراد به وجود بیاورد.

تا حد امکان از خوردن مایعات از نیم ساعت قبل از غذا و تا دو ساعت پس از غذا باید خودداری کرد

وی تاکید داشت که دو غذای سرد، گرم، لزج، نفاخ و قابض نباید همزمان با هم مصرف شوند. تداخل غذاها با یکدیگر باعث هضم ناقص، ایجاد اختلال در هضم و در نهایت اثرهای سوء بر دستگاه گوارش می‌شود. از این‌رو، باید با مدیریت در مصرف غذا، شرایط ابتلا به ناراحتی‌های گوارشی و عوارض ناشی از آن را برای خودمان ایجاد نکنیم. اما طبع اغلب سبزی‌ها گرم است و به هضم غذا بسیار کمک می‌کند. سبزی سرشار از مواد معدنی و ویتامین است. همچنین به علت دارا بودن فیبر، مانع یبوست می‌شود اما سالاد بر خلاف سبزی طبع سردی دارد و هضم غذا را برخلاف تصور مردم، مختل می‌کند.

غذا زیر ذره‌بین طب سنتی

 

---

در دیدگاه طب سنتی، غذا فقط ماده‌ای نیست که برای پر کردن معده خورده شود، بلکه به علت تأثیر جسمانی و روانی روی بدن انسان جایگاه ویژه‌ای دارد.

---

 

 

در ادامه مقالات مربوط به طب سنتی، در این مطلب، به تقسیم بندی انواع غذاها از دیدگاه طب سنتی می‌پردازیم.

 

انتخاب غذا

در دیدگاه طب سنتی، غذا فقط ماده‌ای نیست که برای پر کردن معده خورده شود، بلکه به علت تأثیر جسمانی و روانی روی بدن انسان جایگاه ویژه‌ای دارد. محققان طب سنتی با در نظر گرفتن آیات قرآن مطالبی را درباره طعام بیان می‌کنند.

بسیاری از ما نمی‌دانیم چه می‌خوریم و به صرف ارزانی، در دسترس بودن و خوشمزگی غذا را مصرف می‌کنیم. از دیدگاه آنان مردم سه دسته هستند؛

* گروهی که تابع هوس خود بوده و حتی اگر مضرات ماده غذایی را بدانند باز از مصرف آن دست نمی‌کشند. بسیاری از جوانان غافل در جامعه ما از روی هوس چیزی می‌خورند و نمی‌دانند با مصرف آن ماده غذایی تا چه اندازه به جسم و روان خود صدمه می‌زنند.

* گروهی دیگر چوب جهل و ناآگاهی خود را درباره مصرف بعضی مواد غذایی می‌خورند. مثال آن غذاهایی است که برای زیباتر کردن سفره یا خوشمزگی به وفور استفاده می‌شود، در حالی که ارزش غذایی ندارند.

* در مقابل، دسته سوم معیار قرآنی را رعایت نموده و با افزایش اطلاعات تغذیه‌ای خود انتخاب‌های صحیح را انجام می‌دهند و به قولی به صدای بدن خود گوش می‌دهند و مواد ناسازگار با طبع خود را مصرف نمی‌کنند.

 

اقسام غذا از دیدگاه طب سنتی

غذاها اهمیت خاصی در حفظ سلامتی انسان دارند. از دیدگاه حکما، غذا علاوه بر اینکه انرژی لازم برای سوخت و ساز و ترمیم بافت‌ها را تأمین می‌کند، بر روی کل بدن اثرات مثبت و منفی از خود بر جای می‌گذارد و جسم و روان فرد را تحت تأثیر قرار می‌دهد، بنابراین دقت در انتخاب غذا برای تعادل مزاج اهمیت خاصی دارد.

مواد شور گرم و خشک هستند. نمک طعام مهم‌ترین شوری است و مصرف به اندازه آن بلغم را از بین می‌برد و باعث افزایش اشتها می‌شود

 

همچنان که در سوره عبس آمده است: «فلینظر الانسان الی طعامه»، انسان باید با دقت به غذای خود بنگرد، از این‌رو در طب سنتی غذاها به مواردی دسته‌بندی شده‌اند که اهم آن‌ها را به اختصار در ذیل آورده‌ایم و سپس جدول 18 گانه غذا را در ادامه مطلب مشاهده خواهید نمود.

 

 

لطیف: غذایی است که وقتی بدن روی آن اثر می‌کند، به سرعت هضم شده و مورد استفاده اندام‌ها قرار می‌گیرد و بدن آن را به سرعت آماده مصرف می‌کند. این دسته از غذاها برای افرادی که به تازگی از بیماری بهبود یافته‌اند یا افرادی که متفکر هستند و نمی‌خواهند مواد زائد در بدنشان تجمع یابد مناسب هستند، مثل زرده تخم‌مرغ عسلی.

 

کثیف: غذاهای درهم فشرده که بدن ما برای استفاده از این غذاها باید زحمت زیادی متحمل شود و مواد زائد آن‌ها هم زیاد است. این گروه غذاها برای افرادی که کار زیادی انجام می‌دهند یا ورزشکاران مناسب است، مثل گوشت گوساله.

 

معتدل: برای افراد با مزاج معتدل و فعالیت متوسط مناسب است.

 

صالح الکیموس: بعضی غذاها بعد از هضم به میزان متناسبی اخلاط (دم و بلغم، صفرا و سودا) از آن‌ها حاصل می‌شود و مزاج فرد را تغییر فاحش نمی‌دهند. در واقع کیموس خوب تولید می‌کنند.

 

فاسد الکیموس: غذاهایی که میزان کمی خون و یا میزان زیادی صفرا تولید می‌کنند که مزاج فرد را از حالت تعادل خارج می‌کنند و در صورت استفاده مکرر از آن‌ها بیماری پدید می‌آید مثل سوسیس، کالباس، قارچ، پنیر و کشک.

 

کثیرالغذا: این نوع غذاها مقادیر زیادی اخلاط و همچنین انرژی زیادی تولید می‌کنند و در صورت مصرف آن‌ها بدن تا زمان قابل توجهی سیر می‌شود.

 

قلیل الغذا: غذایی که انرژی کمی می‌دهد و بیشتر شکم پر کن است.

 

جدول اقسام هجده‌گانه غذا از دیدگاه طب سنتی:

لطیف            صالح الکیموس                   کثیرالغذا                             مانند زرده تخم‌مرغ عسلی و گوشت کبک

لطیف            صالح الکیموس                   قلیل الغذا                           مانند انار، سیب و کاهو

لطیف            صالح الکیموس                   متوسط الغذا                       مانند نان گندم مرغوب

کثیف             صالح الکیموس                   کثیرالغذا                             مانند تخم‌مرغ نیمرو

کثیف             صالح الکیموس                   قلیل الغذا                          مانند پنیر تازه

کثیف             صالح الکیموس                  متوسط الغذا                       مانند گوشت گوساله

معتدل           صالح الکیموس                  کثیرالغذا                             مانند گوشت بره یکساله

معتدل           صالح الکیموس                  قلیل الغذا                           مانند شلغم

معتدل           صالح الکیموس                  متوسط الغذا                       مانند گوشت بچه شتر

لطیف             فاسد الکیموس                کثیرالغذا                              مانند جگر سفید

لطیف             فاسد الکیموس                قلیل الغذا                            مانند ترب و پیاز و هر چیز تند و تیز

لطیف             فاسد الکیموس                متوسط الغذا                       مانند نان فتیر تخمیر نشده

کثیف             فاسد الکیموس                کثیرالغذا                              مانند گوشت مانده

کثیف             فاسد الکیموس                 قلیل الغذا                           مانند گوشت نمک سود شده

کثیف             فاسد الکیموس                متوسط الغذا                       مانند کلم

معتدل           فاسد الکیموس                کثیر الغذا                            مانند کلم سنگ

معتدل           فاسد الکیموس                قلیل الغذا                           مانند زردک

معتدل           فاسد الکیموس               متوسط الغذا                        مانند ماهی خشک کرده و دودی

 

 

خاصیت مزه‌ها

هر یک از مزه‌ها در طب سنتی، دارای مزاج خاصی هستند و افراد باید بر طبق مزاج خود به میزان متعادل مصرف کنند. خاصیت هر یک از 5 نوع مزه اصلی را به اختصار در ذیل آورده‌ایم:

 

ترش: مواد ترش مثل آب‌غوره، آب‌لیمو، سرکه و سماق بعد از ورود به بدن خشکی و سردی را افزایش می‌دهند و هر چه ترشی آن بیشتر باشد سردی و خشکی آن افزایش می‌یابد. افراط در استفاده از این مواد تأثیر منفی بر دستگاه تنفسی و عصبی داشته و سرفه را افزایش می‌دهد و به خصوص افراد سوداوی از مصرف آن‌ها صدمه می‌بینند.

 

تلخ: این مواد گرمی و خشکی بدن را افزایش می‌دهند، خون را رقیق نموده و شوینده و پاک‌کننده دستگاه گوارش از مواد زائد بلغمی هستند.

 

شیرین: مواد شیرین گرم و تر بوده و غذای مناسبی بعد از گوشت و نان هستند. البته منظور از شیرینی، مواد طبیعی است.

مواد بی‌مزه سرد و تر هستند و مصرف بیش از اندازه آن‌ها انرژی بدن و اعضا را کاهش می‌دهد

 

شور: مواد شور گرم و خشک هستند. نمک طعام مهم‌ترین شوری است و مصرف به اندازه آن بلغم را از بین می‌برد و باعث افزایش اشتها می‌شود.

 

 

تند: این مواد گرم و خشک هستند. مصرف گاه گاه آن برای افراد بلغمی مناسب است.

 

مواد بی‌مزه: مواد بی‌مزه سرد و تر هستند و مصرف بیش از اندازه آن‌ها انرژی بدن و اعضا را کاهش می‌دهد

رابطه تغذیه و حافظه و استرس

 

 

طب سنتی ایران نیز با نگاهی عمیق به این موضوع پرداخته و ثابت کرده است که رابطه مستقیمی بین نوع تغذیه و حافظه آدمی وجود دارد. روانشناسان و پزشکان آلوپاتیک استرس را عامل اصلی این عارضه عنوان می‌کنند، در حالی که درمان استرس به تنهایی به بهبود شرایط کمک نمی‌کند.
پیشینیان می‌پنداشتند که مواد غذایی در اثر ترشحات دهان، معده، روده‌ها، کبد و لوزالمعده دچار تغییرات و استحالاتی شده و سرانجام به صورت کشکاب در‌می‌آید. کشکاب از راه روده‌ها جذب و به وسیله عروق به کبد می‌رود. کبد در اثر اعمال طبیعی خود آن را پخته و یا تغییراتی به ۴ شکل متفاوت در می‌آورد.

بدن انسان از ۴ خلط تشکیل شده که هر یک به نوبه خود وظایفی در بدن دارند که به شرح زیر است: 

▪ گونه اول که مانند گل کدر، تار و سنگین است سودا نامیده می‌شود. سودا طبعی سرد و خشک دارد. افزایش سودا در بدن لاغری، تیرگی رنگ پوست (متمایل به سیاهی)، غلظت خون، سوزش معده، اشتهای کاذب و فزونی فکر و خیال را به همراه دارد. و رویاهای شخص در خواب توام با وحشت و تاریکی است.

▪ بلغم، ماده لزج سفید رنگی است که نسبتا سبک‌تر بوده و روی سودا قرار می‌گیرد. افزایش بلغم موجب سپیدی، نرمی و سستی پوست، ضعف گوارش، آروغ ترش، خواب بسیار، کندی حواس، ریزش لعاب دهان و آب بینی رقیق و غیر سوزان می‌شود. شخص در خواب و رویا باران، برف و آب می‌بیند. قدما طبیعت چنین فردی را سرد و تر می‌نامیدند. 


▪ خلط سوم ماده قرمز رنگی است که خون نامیده می‌شود. خون بدون هیچ‌ تغییری و بلاواسطه صرف تغذیه بدن می‌شود. چنانچه اندازه این خلط در بدن بیش از حد طبیعی باشد؛ رنگ بدن به سرخی گراییده و شخص احساس می‌کند زبانش سنگین‌تر شده است. سستی و کاهلی اعضا، دهان‌دره و خمیازه، کندی حواس، بروز برخی جوش‌ها در بدن، گاهی خون‌ریزی لثه‌ها و بینی از عوارض افزایش خلط خون در بدن است. در این حالت رویاهای شخص سرخ و خونین است و طبیعت بیمار گرم و تر.

▪ خلط چهارم ماده زردرنگی است که از دیگر خلط‌ها سبکتر بوده و صفرا نام دارد. اگر صفرا از حد خود تجاوز کند رنگ بدن و چشم‌ها به زردی گراییده، بینی خشک و زبان نیز زبر و خشک می‌شود. تشنگی، تهوع، قی، سوزش معده و بی‌میلی به غذا از سایر عوارض افزایش خلط صفرا در بدن است. خواب شخص نیز با مناظری از گرما و آتش توام است. در چنین حالتی طبیعت بیمار گرم و خشک است.


● اثرات بلغم در مغز
همان‌طور که گفته شد قدما معتقد بودند افزایش رطوبت و سردی در مغز باعث سستی و تنبلی دما‎غ، کندی ذهن، تفکر و حواس شده شخص را به فراموشی دچار می‌کند. هر قدر رطوبت و خلط بلغم در سر بیشتر جمع شود، به همان نسبت فراموشی افزایش، تیزهوشی و قوه ادراک کاهش می‌یابد به طوری که شخص کاملا فاقد هرگونه فهم و شعور می‌گردد. در این حالت فراموشی با سنگینی سر و ترشحات بینی همراه است.
به‌علاوه وجود رطوبت در سر موجب سرگیجه، تشنج، سکته، صرع و … می‌گردد. طبیعی است از بین بردن رطوبت، عوارض گفته شده را از بین می‌برد.
خوردن بعضی از غذاها که اصطلاحا سرد و تر نامیده می‌شوند، موجب تولید رطوبت و بلغم در بدن می‌شود. برخی از غذاهای سرد و تر عبارتند از: ماست، خیار، هندوانه، کاهو، آلو، اسفناج، نارنج، پرتقال، برنج، گوشت گاو، گوشت بز، گوشت خروس.
افرادی که طبیعت معتدل دارند با خوردن غذاهای سرد و تر، طبیعتشان به سردی و تری متمایل می‌شود و اگر خوردن غذاهای سرد و تر چند روز ادامه داشته باشد سستی، تنبلی و‌ ضعف قوه تفکر در آن‌ها پدیدار شده، به فراموشی دچار می‌شوند.
گاهی دانش‌آموزان زرنگ، یک روز پس از درس معلم، علی‌رغم آن که به اندازه کافی تمرین کرده و به حافظه خود نیز اطمینان دارند، آموخته‌هایشان را از یاد می‌برند. بررسی‌ها نشان داده، این دانش‌آموزان شب قبل، برنج و ماست مصرف کرده‌اند.
در این حالت ماست و برنج در بدن رطوبت و سردی ایجاد کرده، در کلاس درس به واسطه هیجان عصبی، رطوبت به مغز روی آورده، رابطه مراکز حافظه و تکلم را کند و سپس قطع نموده است. هنگام سکته مغزی نیز همین اتفاق می‌افتد با این تفاوت که در این‌جا رطوبت دور مراکز حافظه و تکلم را گرفته، مانع جریان ارتباطی بین آن‌ها شده ولی خرابی ایجاد نکرده است.
شایسته است اولیای دانش‌آموزان به طبیعت فرزندانشان و تاثیر غذاهای گوناگون در جسم، روحیه و جان آن‌ها توجه داشته باشند. همچنین باید بدانند که غذاهای مختلف اثرات متفاوتی به روی ترشحات غدد درونی و کارکرد آن‌ها دارند.

اثرات خوارکی ها و طب قدیم

 

 

ادویه و اغذیه در طبایع گوناگون اثر بسیار در لینت ، یبوست، اخلاق و روحیات افراد دارد. چنانچه برخی اظهار میدارند که از خوردن مواد غذایی " گرم"مانند خرما، دارچین، زنجفیل و انجیر دچار خشکی دهان، خفگی و گاهی سوزش و خارش و ناراحتی و یا یبوست میشوند و در عوض با خوردن شیر خشت، لیمو،اسفناج،خیار، کدو ، ماست  و کاهو و..... بهبود می یابند. جالب است در بعضی افراد دیگر با خوردن همین غذاها دچار سردی و آب ریزش از دهان و نفخ شکم و یبوست میگردند و بالعکس با خوردن غذاهای بخش اول ناراختی هایشان بر طرف می شود.

 

براین اساس اطباء طی تجربه در یافته بودند که غذا ها نیز دارای طبع مختلف و چهارگانه هستند و لذا یک دستور کلی به شرح ذیل داده اند:

 

1-   دموی مزاج ها( آنهاییکه طبع گرم و تر دارند) می بایست از غذاهای سردو اندکی مایل به خشکی در غذاهای خود استفاده کنند مثل غوره،شاه توت، سنجد، تمر، گشنیز، نارنج، لیمو، پرتقال، نارنگی، گلابی، برنج

 

2-   صفراوی مزاج ها( آنهاییکه طبع گرم وخشک دارند) می بایست از غذاهای "سرد و تر" مانند آلو، زردآلو ، هندوانه، اسفناج، کدو، خیار، انار، شفتالو، کاهو، دوغ، ماست را مورد استفاده قرار دهند.

 

3-   سوداوی مزاج ها( دارای طبع سرد وخشک) غذاهای تر و کمی گرم  برایشان بسیار مطلوب است همچون نخود آب، گوشت بره، تخم مرغ، گندم، لوبیا ، بادام شیرین ، کشمش ، انجیر ، خربزه، کنگر، آل شیرین، چغندر، شیر، فندق، شلغم، ترب، آب نارگیل .

 

4-   بلغمی مزاج ها( آنهاییکه طبع سرد وتر دارند) می بایست غذاهایی مصرف نمایند که گرم ولطیف باشند چون نخود اب، آبگوشت، گوشت مرغ و کبوتر، پنیر با گردو، نارگیل، شنبلیله، شیر، دارچین، آویشن، رازیانه، بالنگو و.....

دستگاه گوارش و طب قدیم

آنها برای استحاله غذا در بدن چهار آشپزخانه یا مطبخ و به عبارتی چهار جایگاه استحاله و هضم غذا در بدن تعریف و تفکیک کرده بودند که عبارتند از:

1-   طبخ اول

: دهان است وعمل جویدن و له کردن غذا در آن که اولاً اختیاری بوده و در ثانی  با ترکیب با بزاق دهان موجب مواد نشاسته ای غذا به مواد قندی  مورد نیاز بدن میگردند. لذا هرچه غذا بیشتر جویده شود استحاله غذا بیشتر صورت گرفته و موجبات هضم و جذب مواد آن و آسایش بدن را بیشتر فراهم میکردند.( یک نکته و آن اینکه در گذشته  اطباء قدیم بهنگام معاینه بیمار دهان وی را باز کرده و نیم نگاهی به وضعیت دندان ها می انداختند تا مشاهده چگونگی طبخ اول نمایند)

 

 

 

2-   طبخ دوم: قدما معده را آشپزخانه و یا طبخ دوم غذای ورودی می دانستند که عصیر معدی آن وظیفه استحاله و دگرگون سازی مواد گوشتی یا آلبومینوئیدها را به عهده دارد .

 

 

 

3-   طبخ سوم: قدما روده کوچک را مرحله طبخ سوم غذا می دانستند که موجب تخمیر و استحاله کامل غذا در نتیجه وجود میکروبهای فعال درون آن و هم چنین ترشحات صفراوی و کبدی که در ابتدای روده کوچک وارد آن می شود  ، میگردد. در این مرحله پستانک هایی در سطح روده مفروشند که مواد غذایی قابل جذب را گرفته و به سمت کبد هدایت میکند.

 

 

 

4-   طبخ چهارم: اطباء قدیم کبد را آشپزخانه چهارم میدانستند که وظیفه تجزیه و خنثی سازی مواد سمی وارد و جذب شده توسط روده کوچک، ذخیره و توزیع مواد قندی به بدن و... را به عهده دارد.

 

 

 

 

 

 

 

یک نکته.

....................

 

 

 

 

 

بر اساس تفکیک فوق اطباء قدیم در معاینه هر نوع بیماری ابتدا کارکرد  سیستم گوارش در کلیه نقاط را بدقت مد نظر( دهان- معده- روده ها(کوچک و بزرگ) –

کبد) داشتند و در غالب اوقات با تنظیم کارکرد سیستم گوارش بر اساس طبع بیمار موجبات درمان بسیاری از بیماری ها می شدند.

مصلحات

 

مزاج های گرم و تر

دسته غذایی

نوع غذا

مصلح

لبنیات

شیر گوسفند تازه

عسل، گلاب

کره

عسل، شکر سرخ، ادویه قابضه

ماست چکیده

مغزگردو، آویشن، عسل، نعناع خشک، سبزی های معطر

 

 

 

انواع ریشه ها

 

 

 

 

 

انواع ترب

نمک، عسل، زیره خیسانده شده در سرکه

زردک

انیسون، ادویه گرم

سیب زمینی ترشی

دارچین، عسل، سکنجبین، سرکه و خردل، میخک

شلغم

فلفل، زیره، گلنگبین، سکنجبین، شکر سرخ، خردل، سرکه

هویج

انیسون، ادویه گرم

توت و بذرهای ملین

 

اقسام توت

سکنجبین ترش، گوارش کمونی ( زیره ای)

خاکشیر

کتیرا، عسل

صیفی ها

 

خربزه، طالبی، گرمک

آب انار ترش، سرکه

خیار چنبر

مصطکی، انیسون

انواع سبزی ها

تربچه

نمک، عسل، زیره خیسانده شده در سرکه

حبوبات

گندم

سرکه کهنه، شیرینی های طبیعی

اقسام لوبیا

دارچین، زنجبیل، خردل، زیره، نمک، روغنزیتون، آویشن، فلفل، پختن با گوشت حیوان جوان

 

 

 

میوه ها

انجیر تازه

سکنجبین، شربت ریواس، شربت بالنگ

انجیر خشک

گردو، آویشن، انیسون، بادام

انگور

تخم کرفس، غذاهای ترش، سکنجبین

خرما

آب انار، بادام، سکنجبین، خشخاش، گلاب، سرکه، کاهو

زرد آلو رسیده

عسل، انیسون، زنیان، مصطکی، زیره، روغن زیتون

سیب

دارچین، گلنگبین، غذاهای لطیف

قیسی

عسل، انیسون، زنیان، مصطکی، زیره

گلابی شیرین

عسل، دارچین، هل، رازیانه، مبای زنجبیل، کندر، زیره

گیلاس

مسهل هل و ملین ها

موز

نمک، مربای زنجبیل، عسل، سکنجبین بزوری معتدل

مویز

سکنجبین، خشخاش، عناب، آب میوه های ترش

گوشت ها

بو قلمون

گشنیز، سماق

گوساله

گشنیز، سماق، مرزه

گوسفند

گشنیز، سماق، مرزه

پاچه

گلپر، سرکه، مرزه، زنجبیل، دارچین

جگر سفید

شاه زیره، خیساندن در سرکه و سپس کباب نمودن، دارچین

جگر سیاه

ادویه گرم، نمک، دارچین، گشنیز، شاه زیره، سرکه، کباب نمودن

زبان

طبخ با سرکه و یاگشنیز خشک،زیره، خولنجان، مرزه

مغز

نمک، آویشن، دارچین، زیره، ترشی های طبیعی

غاز

آب انار، زیره، دارچین، فلفل، زنجبیل

سار

آب انار، آبغوره، سکنجبین ترش مزه، دارچین، هل

مرغ محلی

ادویه گرم، سکنجبین

میگو

سرکه، شربت انار، شاه زیره، نعناع

ادویه ها

گل گاوزبان

صندل سفید

مغزهای گیاهی

بادام درختی شیرین

مصطکی، عسل، ربوب ترش

تخم خربزه

بنفشه، عسل

تخم طالبی

بنفشه، عسل

کنجد

عسل

بادام زمینی

مصطکی، عسل

غذا های فراوری شده

ارده

سرکه، عسل

روغن بادام تلخ

عسل

روغن کنجد

عسل

شیره انگور

تخم ریحان، خشخاش

 

 

مزاج های گرم و خشک
دسته غذایی	نوع غذا	مصلح
لبنیات	پنیر کهنه	مغز گردو، آویشن، عسل، نعناع خشک، سبزی های معطر
ریشه ها	پیاز	شستن آن با آب و نمک، سرکه، آب انار، کاسنی
	چغندر	خردل، آبغوره، پختن با عدس، شربت بالنگ، سرکه
	سیر	پختن در آب و نمک، روغن بادام، کره، گشنیز، سکنجبین، انار ترش
	کلم قمری	آویشن، پونه، انیسون، دارچین
	موسیر	پختن آن در آب و نمک، روغن بادام، کره، سکنجبین
توت ها و بذرهای ملین	تخم ریحان	مرزنجوش
	فرنجمشک	بنفشه، سکنجبین
صیفی ها	بادمجان	پختن با گوشت بره، روغن گاوی تازه، سرکه، زیره، گلپر، انار و دانه انار
	فلفل سبز	صمغ عربی، صندل، گلاب
سبزی ها	برگ چغندر	خردل، آبغوره، پختن با عدس، شربت بالنگ
	پونه	آرد بلوط، رب مورد، سرکه
	پیازچه	شستن آن با آب و نمک، سرکه، آب انار، کاسنی
	ترخون	عسل، کرفس
سبزی ها	تره	گشنیز، کاسنی تازه
	تره تیزک( شاهی )	کاسنی، خرفه، سرکه
	جعفری	سویق،بادرنجبویه، ترشی های طبیعی، کاسنی
	رازیانه	صندل، سکنجبین
	ریحان	نیلوفر
	سی سنبر (سرسم)	کتیرا
	شاهتره	کاسنی، هلیله زرد
	شبدر	کاسنی
	شنبلیله	سکنجبین، انیسون، کاسنی، برگ اسفناج، برگ خرفه
	شوید ( شبت )	آبلیمو، آبغوره، ترشی های طبیعی، سکنجبین ساده
	کرفس	انیسون
	اقسام کلم بستانی	سکنجبین، پختن با گوشت حیوان، روغن بادام، خردل
	کنگر آبی	عناب
	کنگر فرنگی	ادویه گرم، سرکه، روغن زیتون
	کنگر وحشی	سرکه، ترشی
	گزنه	آب میوه های سرد، زعفران
سبزی ها	مارچوبه	عسل، سرکه، سکنجبین
	مرزه	سرکه
	نعناع	کرفس
	والک	گشنیز، کاسنی تازه
حبوبات	جوی دوسر (چاودار)	کتیرا
	لپه	کتیرا
	نخود	خشخاش، زیره، شوید، سکنجبین ساده، گلنگبین
میوه ها	انبه	زنجبیل، نمک، مویز، شربت زرشک، روغن زیتون
	به	عسل، انیسون، مربا نمودن آن با عسل
	زیتون	مغز گردو، مغز بادام، سرکه، عسل، شیرینی های طبیعی
	نارگیل	عسل، میوه های ترش، لیمو، هندوانه
گوشت ها	آهو	سماق، گشنیز، مرزه، پختن با روغن بادام یا کنجد، سکنجبین
	اردک	پختن با سرکه، کرفس، پونه، نخود، شوید، تره، دارچین، سکنجبین
	بلدرچین	روغن کنجد، روغن بادام، آب انار، روغن زیتون
	گاو	دارچین، فلفل، زنجبیل، پیاز، سکنجبین، گلپر، سیر، تره تیزک، زیره
گوشت ها	گوزن	سرکه، آبغوره، روغن های گیاهی
	دل	آویشن، زیره، فلفل، گلپر، خواباندن در روغن کنجد و بعد کباب کردن
	شتر	جوشاندن با روغن زیتون، پختن با نمک و شوید، فلفل، سرکه، زیره
	شتر مرغ	سرکه، روغن
	قرقاول	سکنجبین
	گنجشک	آب انار، آبغوره، سکنجبین ترش، دارچین، هل
	کبوتر	پختن با آبغوره و سرکه، کاسنی، کرفس، سماق، شوید، تره، نخود
	کبک	ترشی های طبیعی، سکنجبین
	خروس	سرکه، آبغوره، روغن های گیاهی، ادویه گرم، سکنجبین
	تخم ماهی	زنجبیل، سکنجبین
	کباب	سماق، گشنیز، فلفل، سکنجبین، اطریفل
ادویه ها	آویشن	سرکه انگور
	افتیمون	زعفران، کتیرا، روغن بادام، صمغ عربی
	انیسون	رازیانه، سکنجبین
	اسپند	میوه های ترش، سکنجبین
	اسطوخدوس	سکنجبین
ادویه ها	بادرنجبویه	صمغ عربی، کندر
	برگ بو	کتیرا
	پونه	کتیرا
	تخم کافشه	انیسون، شیرینی های طبیعی
	چای سبز و سیاه	شیر بز، بادیان خطایی، مشک، دارچین، زنجبیل
	خردل	روغن بادام، کاسنی، سرکه
	دارچین	کتیرا، مصطکی
	رازیانه	صندل، سکنجبین
	رزماری	سکنجبین
	زرد چوبه	آب لیمو، آب بالنگ
	زعفران	انیسون، سکنجبین
	زنجبیل	عسل، روغن بادام
	زنیان	گشنیز، باقلا
	زیره	عسل، کتیرا
	سیاه دانه	در سرکه خیساندن، کتیرا
	فلفل	روغن گیاهی سرد، عسل
ادویه ها	کاکائو	زعفران، روغن پسته، گلاب
	گلپر	خیساندن در سرکه، بوئیدن کافور و یا گلاب، رازیانه، تخم خیارین
	میخک	صمغ عربی
	نمک	روغن بادام، آویشن، گوشت حیوان جوان فربه
	وانیل	زعفران، روغن پسته، گلاب
	هل	کتیرا
مغز های گیاهی	اقسام بزرک	گشنیز، سکنجبین، عسل
	بادام هندی	مصطکی، عسل، ربوب ترش،
	بادام درختی تلخ	عسل، خشخاش، بادام شیرین
	بادام کوهی	مصطکی، عسل
	بنه( پسته کوهی)	گلاب، رب ریواس، سکنجبین، ربوب ترش
	پسته	زردآلو، انار ترش، سرکه، سکنجبین، آلو
	تخم آفتابگردان	آبغوره، آب انار، سرکه
	چلغوزه	خشخاش، عسل, سکنجبین، میوه های ترش
	فندق	آب عسل، شکر سرخ، شربت به، سکنجبین
	گردو	انار ترش، سکنجبین، خشخاش، ترشی های طبیعی
غذاهای فراوری شده	روغن زیتون	مغزگردو، مغز بادام، سرکه، عسل، شیرینی های طبیعی
	شکر سرخ یا سفید	کاهو، به، بادام، شیر تازه دوشیده شده، ترشی های طبیعی
	شیره خرما	سرکه، بادام درختی، سکنجبین، ترشی های طبیعی
	عسل	آب انار ترش، آب لیمو، آب بالنگ، سرکه، گشنیز

 

 

 

 

 

 

 

مزاج های سرد و خشک
دسته غذایی	نوع غذا	مصلح
لبنیات	قراقروط	انواع فلفل، زیره، سیاه دانه
	کشک	گلنگبین، سیر، نعناع خشک، پونه کوهی
توت ها و بذرهای ملین	بارهنگ	عسل، مصطکی
	تمشک	عسل
	شاه توت	عسل، آب انار، انار، اطریفل صغیر
سبزی ها	ترشک	شربت ها، رازیانه، شکر سرخ
	ریباس (ریواس)	شربت عود، انیسون، عسل
	گشنیز	سکنجبین، زرده تخم مرغ با فلفل و نمک، آب مرغ، دارچین
حبوبات	ارزن	عسل
	باقلا خشک	عسل، پوست کندن، جوشاندن در آب و ریختن آب آن پس از پختن، روغن بادام، پونه، مرزه، فلفل، دارچین، آویشن، زیره، گلپر
	برنج	خیساندن در آب و نمک، زعفران، زیره سیاه، شوید
	جو	رازیانه، شیرینی های طبیعی، انسیون، روغن های گیاهی
	ذرت	شیرینی های طبیعی، روغن های گیاهی
	عدس	مرزه، روغن بادام، سرکه، گلپر، پختن با گوشت حیوان جوان، روغن کنجد تازه، پونه، زعفران، روغن گاو
	ماش	خشخاش، زیره، شوید، سکنجبین ساده، گلنگبین
میوه ها	آلبالو	عسل
	ازگیل	انسیون، عسل، عود هندی
	انار ترش	عسل
	بالنگ	عسل، بنفشه، شربت انجیر، شربت خشخاش
	تمر هندی	کتیرا، خشخاش، عناب، بنفشه، لعاب به دانه
	زالزالک	انیسون، عسل، عود هندی
	زرشک	میخک، شکر سرخ و شیرینی های طبیعی
میوه ها	زغال اخته	عسل، گلنگبین
	سنجد	عسل، شکر سرخ
	غوره	گلنگبین، شربت خشخاش، انیسون
	کُنار	سکنجبین، گلنگبین، مصطکی
	گریپ فروت	عسل، گلنگبین
	لیمو عمانی	عسل، گلنگبین
	نارنج	عسل، گلنگبین
	ولیک	عسل، گلنگبین
گوشت ها	بز	نمک، فلفل، پیاز، دارچین، زیره، میخک، بادام، نارگیل، خرما
	قلوه	کباب با روغن زیتون، نمک، فلفل، دارچین، مصطکی، شاه زیره
	سیرابی	گلپر، سرکه، مرزه، زنجبیل، دارچین
ادویه	سماق	انیسون، مصطکی، طبخ با بادمجان
	قهوه	زعفران، گلاب، روغن پسته، زنجبیل
	نشاسته	کرفس، میخک، شیرینی های طبیعی
مغزهای گیاهی	بلوط خوراکی	سکنجبین، عسل
	شاه بلوط	سکنجبین، عسل
	شاه دانه	کتیرا، زرشک
غذاهای فراوری شده	سرکه	شیرینی های طبیعی، روغن بادام شیرین

 

 

	مزاج های سرد و تر
دسته غذایی		نوع غذا	مصلح
لبنیات		پنیر تازه	مغز کردو، آویشن، عسل، نعناع خشک، سبزی های معطر
		خامه	عسل
		دوغ و ماست	زنیان، نعناع، آویشن، سیر، کاکوتی، زیتون، سیاه دانه، پونه
		سر شیر	عسل
		شیر پاستوریزه	عسل، گلاب
ریشه ها		سیب زمینی	دارچین، زنجبیل، آویشن شیرازی
توت ها و بذر های ملین		اسفرزه	عسل، سکنجبین عنصلی
		توت فرنگی	عسل
صیفی ها		خیار بوته ای	نمک، رازیانه، زنیان، مویز، عسل، زیره، پوست کندن
		اقسام کدو	آب عسل، میخک، زیره، نعناع، نمک، روغن زیتون، فلفل، خردل، آبغوره
		گوجه فرنگی	روغن زیتون
		هندوانه	پوست هندوانه، عسل، گلنگبین
سبزی ها		اسفناج	پختن با روغن بادام، روغن گاوی تازه، دارچین، فلفل
		بامیه	ادویه های گرم
		خُرفه	کرفس، نعناع، مصطکی
		قارچ خوراکی	خردل، پختن با نمک و شوید، روغن کنجد و زیتون، پونه، آویشن، فلفل، زنجبیل، زیره
		کاسنی	شکر سرخ، شربیت بنفشه، سکنجبین، دارچین، هل
		کاهو	نعناع، کرفس، زیره، مصطکی، سکنجبین، هلیله
		لوبیا سبز	دارچین، زنجبیل، خردل، زیره، نمک، روغن زیتون، آویشن، فلفل، طبخ با گوشت حیوان جوان
حبوبات		باقلا تازه	عسل، پوست کندن، جوشاندن در آب و ریختن آب آن پس از پختن، روغن بادام، پونه، مرزه، فلفل، دارچین، آویشن، زیره، گلپر
		نخود سبز	آویشن، دارپین، زنجبیل، فلفل سیاه
میوه ها		آلو و آلوچه	عناب، گلنگبین، کندر، عسل، زنیان، زیره، روغن زیتون
		انار شیرین	زنجبیل پرورده، انار ترش
		پرتقال	عسل، گلنگبین
		دارابی	عسل، گلنگبین
		شفتالو	عسل، مربای زنجبیل
		شلیل	عسل، گلنگبین، انیسون، زنیان، مصطکی، روغن زیتون
		کیوی	عسل، گلنگبین
		لیمو شیرین	عسل، گلنگبین
		نارنگی	عسل، گلنگبین
		هلو	عسل، مربای زنجبیل
		آناناس	آب انار، آب لیمو، عسل
گوشت ها		انواع ماهی	پختن با دنبه یا کنجد، زنجبیل، آویشن، عسل، گلنگبین، ادویه گرم
مغز های گیاهی		به دانه	رازیانه، عسل
		تخم کدو	عسل، گلنگبین
		تخم هندوانه	عسل، گلنگبین
		خشخاش	عسل، مصطکی

پرهیزهای غذایی مزاج گرم

مزاج گرم

مکان خنک ومسیر باد مخصوصا تابستان
اجتناب از راه رفتن در آفتاب
حمام با آب سرد در تابستان و ولرم در زمستان
شستشوی سر با لعاب ختمی و اسفرزه
غذای مفید برای مزاج گرم: ماهی تازه، گوشت بزغاله و جوجه مرغ و خروس، آبغوره و آب انار ترش و کدو و کاهو ، شفتالو و زردآلو، توت سیاه و گلابی،خیار و  خرفه و اسفناج
سکنجبین، شربت ریباس و زرشک و لیمو
لیمو ، نارنگی و پرتغال

مزاج سرد

غذای گرم : گوشت گوسفند و بز جوان با زیره و دارچین و پیاز
ترب ، نعنا، شاهی،تره و طرخون
شکر و عسل و گردو و بادام
میوه های بسیار شیرین
اجتناب از آب یخ
بوی نرگس و گل شب بو و زنبق
مکان گرم
ورزش سنگین
حمام گرم

مزاج مرطوب

گوشت شکار و نمک سود و ماهی شور
کبک و تیهو با ادویه
مکان در جاهای مرتفع آفتابی
ورزش با شکم خالی حمام طولانی
اجتناب از پرخوری و پر خوابی

مزاج خشک

غذای رطب ( مرطوب ) : گوشت ماهی تازه و بزغاله
غذاهایی که با کدو و اسفناج  و خرفه
بادام و انجیر و انگور و شفتالو و خربزه و باقلی تازه
مکان مرطوب و فواره
خواب و استراحت
پرهیز از حرکت وخستگی و راه رفتن در آفتاب
پرهیز از بی خوابی و جماع بیش از حد و حمام طولانی و اعراض نفسانی

رژیم غذایی مزاج سرد و خشک

 

• این افراد دارای پوست خشک بوده و باید پوست خود را با روغن زیتون یا روغن کنجد چرب کنند.
• ۱۵-۱۰ دقیقه پیاده‌روی بعد از شام برایشان مفید است.
• از مایعات به همراه چند قطره آب لیموترش تازه به اندازه کافی استفاده کنند.
• آب هویج و آب سیب را فراموش نکنند.
• حمام کردن با آب ولرم و ماساژ بدن با روغن‌های مناسب مفید می‌باشد.
• هر ۱۲ ساعت بینی خود را با کمی روغن بادام شیرین مرطوب کنند.
• ورزش‌های سبک مانند پیاده‌روی انجام دهند.
•  سفرهای کوتاه به خصوص به مناطق مرطوب و متعدل توصیه می‌شود.
•  حداقل به  ۶-۵ ساعت خواب نیاز دارند. خوابیدن در طی روز برای آن‌ها مضر است.
• از هوای سرد و خشک مثل هوای پاییز، محیط و فعالیت‌هایی که موجب افزایش سردی و خشکی می‌شوند خودداری کنند.
• از بی‌خوابی و کم‌خوابی خودداری نمایند.
• افسردگی، غم و تنهایی موجب تشدید علائم سوداوی می‌شوند.
• استفاده مداوم از رایانه و زیاد تماشا کردن تلویزیون، سودا را افزایش می‌دهد.
   

 برخی از پرهیزهای مزاج سرد و خشک

موارد ذکر شده در زیر موجب تولید بیش از حد خلط سودا و در نتیحه افزایش سردی و خشکی در صاحبان مزاج سرد و خشک خواهد گردید ، بنابراین باید از مصرف بیش ازحد این مواد بپرهیزند:

* مصرف بیش از حد و بدون مصلح بادمجان، غذاهای نمک‌سود مانند ماهی دودی، ماهی شور، خیار شور، ‌نمک زیاد، پنیر شور، گوشت گاو و گوشت حیوانات پیر، گوشت شترمرغ، غذاهای مانده، بیات و فریز شده، لبنیات، ‌کلم، ‌گل کلم، کاهو، ماهی، ‌برنج سفید، ‌عدس، ‌ترشی‌ها،‌ سرکه، ‌تمرهندی، غوره و آبغوره، سیب‌زمینی، گوجه‌فرنگی، قارچ، لوبیا سبز،‌ نخودفرنگی،‌ ذرت (بلال)، ارزن،‌ جو، تمام میوه‌های ترش مانند انواع آلوترش، ‌انارترش، ‌پرتقال، ‌تمشک، گریپ‌فروت، لیمو (‌در صورت استفاده از میوه‌های دارای مزاج سرد، پس از خوردن آن‌ها می توان از یک تا دو قاشق غذاخوری عسل استفاده نمود).
* همچنین از تمامی غذا‌ها و نوشیدنی‌هایی که دارای مزاج سرد به ویژه سرد و خشک هستند، پرهیز و در صورت ضرورت و نیاز، ‌حتماً با مصلحات آن و به مقدار خیلی کم استفاده کنند. مصلحات مواد غذایی

غذاهای مفید برای مزاج سرد و خشک

گوشت بّره، شتر، ‌کبوتر، ‌گنجشک و سار،‌ مرغ محلی فربه، تخم‌مرغ محلی، ‌گندم، لوبیا، ‌سیب با پوست و دانه، گلابی، طالبی،‌ به، بادام شیرین، خربزه،‌ انگور،‌ آب نارگیل، آلو شیرین،‌ در صورت مصرف برنج‌ حتماً از شوید، زیره سیاه و زعفران استفاده شود. سبزی‌های گرم مانند نعناع، ریحان، ترخون، مرزه، جعفری، ‌تره، ساقه کرفس، کنگر، چغندر، ‌شلغم، ‌ترب،‌ هویج فرنگی، فندق، ‌عسل، ‌توت، ‌کشمش، انجیر،‌ خرما، ‌هل، ‌دارچین، زنجبیل، ‌زعفران، زیره و استفاده از بذرهای ملّین مانند قدومه شیرازی، تخم ریحان،‌ سالاد فصل با مقداری جوانه گندم، شربت زعفران، فرنی بادام، نخود، نخوداب، ‌کنجد، ‌ارده، ‌عسل، ‌شیره خرما یا انگور،‌بادام، ‌گردو، فندق، نان سنگک کنجدی با کره محلی گاوی و مربای بالنگی که در تهیه آن از عسل استفاده شده است و… .
 

رژیم غذایی مزاج سرد و تر

صاحبان مزاج سردو تر باید سعی کنند :

• روزی دو وعده غذا میل کنند زیرا توانایی هضم دستگاه گوارش افراد بلغمی کم است. اگر در بین وعده‌های غذایی احساس گرسنگی کردند مقداری میوه یا سالاد متناسب با مزاج میل کنند.
• ورزش و فعالیت جسمی منظم توصیه می‌شود.
• راه رفتن به مدت ۱۵-۱۰ دقیقه پس از شام برایشان مفید است.
• حداقل ۸ ساعت خواب مناسب لازم دارند. سعی کنند قبل از طلوع آفتاب از خواب برخیزند تا از تولید بلغم اضافه خودداری شود.
• از هوا و محیط مرطوب و خواب و استراحت بیش از اندازه که موجب افزایش سردی و تری می‌شود پرهیز نمایند.
• پوشیدن لباس مناسب و گرمای کافی به خصوص در هوای مرطوب توصیه می‌شود.
• حمام گرم و خشک (سونای خشک) برای رفع بلغم مفید می‌باشد.
• از خوابیدن در طی روز و هم‌چنین یک ساعت قبل از غروب که برای آن‌ها بسیار مضر بوده بپرهیزند چون موجب افزایش بلغم گشته و سنگینی سر و التهاب سینوس‌ها و کند شدن رفتارهای مغزی را موجب می‌شود.

 
برخی از پرهیزهای مزاج سرد و تر

مصرف ببیش از حد مواد غذایی زیر موجب تولید بیش از حد خلط بلغم در صاحبان مزاح سرد و تر خواهد گردید و بسرعت سردی و رطوبت را در این افراد بالا خواهد برد

• پرخوری، مصرف بیش از حد و بدون مصلح انواع فرآورده‌های لبنی، ترشی‌ها و ‌سرکه، شور، ماش، برنج سفید، ‌عدس، سیب‌زمینی، سوپ جو، میوه‌های ترش و کال، نارنگی، ‌کیوی، مرکبات، هندوانه، خیار ‌و تخم آن، ‌تخم کاهو،‌ تخم کاسنی، ‌نشاسته،‌ قارچ، گوشت گاو، ‌انواع گوشت سفید، گوجه‌فرنگی، کدو خورشی، کاهو، اسفناج، غوره، سماق، انواع آلو و آلبالو و … .
• همچنین از تمامی غذاها و نوشیدنی‌هایی که دارای مزاج سرد به ویژه سرد و تر (مخصوصاً‌ در هوای سرد) هستند، پرهیز و در صورت ضرورت و نیاز حتماً با مصلحات آن و به مقدار خیلی کم استفاده کنند. مصلحات مواد غذایی
  

غذاهای مفید برای مزاج‌ سرد و تر

آبگوشت، گوشت شتر،‌ برّه، ‌کبوتر،‌ سار، گنجشک، بوقلمون کباب شده، مرغ محلی، ‌میوه‌های رسیده و شیرین مانند سیب با پوست و دانه، گلابی، طالبی، ‌به،‌ نارگیل، ادویه‌ها مانند هل، دارچین، زنجبیل، زعفران، فلفل سیاه و قرمز،‌ آویشن،‌ مقل ازرق، ‌رازیانه، سیر، دانه خردل،‌ موسیر، ریشه‌ها مانند ‌چغندر، شلغم، هویج، ‌کلم قمری، ‌ترب سیاه و سفید،‌ تمامی سبزی‌‌های گرم مانند ساقه کرفس، نعناع، ریحان، جعفری،‌ مرزه، ‌ترخون، تره و شوید، شنبلیله، ‌حبوبات مانند ‌نخود،‌ گندم، ‌لوبیا چیتی ‌و لپه، نوشیدنی‌های گرمی‌بخش مانند ‌دم‌کرده دارچین و مقدار کمی زنجبیل، گل گاوزبان، اسطوخودوس، بذرهای ملین مانند تخم ریحان، خاکشیر، ‌مرو،‌ خشکبار مانند‌ بادام، گردو، ‌فندق،‌ پسته، کنجد، ارده، عسل، شیره خرما یا انگور.
در صورت استفاده از برنج، حبوبات و یا غلات بهتر است از ادویه‌های گرم مانند زیره سیاه، زیره سبز،‌ زنجبیل، دارچین، هل، ‌زعفران و کمی زردچوبه استفاده کنند.
 

رژیم غذایی مزاج گرم و تر

 

• از انواع میوه، سبزی، گوشت و غذاهای دریایی استفاده کنند.
•  ۷-۶ ساعت خواب شبانه کافی است. سعی کنند کمتر از ۳ ساعت و بیشتر از ۸ ساعت نخوابند. همه افراد از زود به رختخواب رفتن و زود بیدار شدن بهره می‌برند ولی افراد دموی مزاج باید بیشتر آن را رعایت کنند.
•  حجامت یا فصد سالی ۳-۲ بار برای این افراد عالی است و بهتر است این کار در فصل بهار یا تابستان انجام شود.
• از هوا، محیط و فعالیت‌هایی که موجب افزایش گرما و رطوبت می‌شوند پرهیز نمایند.
• کم‌خوری

 برخی از پرهیزهای مزاج گرم و تر

افراد دموی مزاج یا همان صاحبان مزاج گرم و تر باید پرهیزهای زیر را رعایت کند تا بتواند سالم بمانند. مصرف بی رویه خوارکی های زیر سبب تولید بیش از حد خون (خلط خون) و در نتیجه افزایش بیش از حد گرما و رطوبت در وجود این افراد می گردد و عوارض شدیدی روی خواب ، اشتها ، خلق و سلامت دستگاههای داخلی بدنشان خواهد گذاشت، بنابراین بهتر است موارد زیر را رعایت کنند و در مصرف مواد غذایی زیاده روی نکنند تا تعادل مناسبی در مزاج پیدا کنند :

پرخوری، مصرف بیش از حد ادویه‌های تند، انواع شور (‌خیارشور و…)، گوشت زیاد، غذاهای نشاسته‌ای، غذاهای چرب، تخم‌مرغ، خرما، توت، کشمش،‌ انبه، بادام، پسته، موز، فندق، انجیر،‌ انگور،‌ سیر،‌ بادمجان، گوشت گوسفند،‌ بره، بوقلمون، اردک،‌ تخم اردک و جگر سیاه. 

* بهتر است از ‌غذاها و نوشیدنی‌هایی که دارای مزاج گرم و تر هستند کمتر استفاده نمایند و در صورت ضرورت و نیاز، ‌حتماً ‌با مصلحات آن و به مقدار خیلی کم استفاده کنند. مصلحات مواد غذایی
 
غذاهای مفید برای مزاج‌ گرم و تر

از غذا‌ها و نوشیدنی‌هایی که دارای مزاج سرد به ویژه سرد و خشک هستند به طور متناسب استفاده کنند.
    نوشیدن آب خنک به همراه چند قطره آب لیموترش تازه، آب زرشک، کاهو، خیار، ‌میوه‌ها به خصوص سیب درختی همراه با پوست و دانه‌های آن، انار،‌ نارنگی، پرتقال، ‌گلابی، ‌نارنج، تمرهندی، ‌لیمو شیرین، سنجد،‌ غوره، آلوبخارا، سوپ یا آش جو، نان جو، لیموترش تازه،‌ استفاده از سالاد فصل، روغن زیتون، ‌حبوبات و غلات جوانه‌زده (مثل جوی دوسر،‌ ماش و عدس)،‌ بذرهای ملین (مانند اسفرزه، بارهنگ، خاکشیر)، غذاهای خام (میوه‌ها و سبزی‌ها)،‌ انواع توت تازه به خصوص شاه‌توت، عسل به مقدار کم،‌ کدو خورشی،‌ آلبالو و … .

برخی از پرهیزهای غذایی مزاج گرم و خشک

 

مصرف بیش از حد مواد غذایی زیر سبب تولید بیش از حد خلط صفرا و بدنبال آن بالا رفتن سریع گرمی و خشکی در صاحبان این مزاج میگردد، که به نوبه خود عوارضی ایجاد می کنند. بنابراین افراد دارای مزاج گرم و خشک باید در خوردن این گروه خوراکیها زیاده روی نکنند :

تخم‌مرغ، سیر، پیاز، ادویه‌های تند و تیز، گوشت قرمز، گوشت تمام پرندگان کوچک، بادمجان، موز، خربزه، آناناس، طالبی، انجیر، گردو، پسته، فندق، نارگیل، سیاه‌دانه، شنبلیله و ریزه‌خواری (این که انسان مدام در حال غذا خوردن باشد مثل تخمه شکستن و خوردن تنقلات) و … .

در نزاج گرم و خشک باید از تمامی ‌غذاها و نوشیدنی‌هایی که دارای مزاج گرم و به ویژه گرم و خشک هستند مخصوصاً در هوای گرم ، پرهیز و در صورت ضرورت و نیاز حتماً با مصلحات آن و به مقدار خیلی کم استفاده شود. مصلحات مواد غذایی

غذاهای مفید برای مزاج گرم و خشک

* انواع مرکبات، انار، شاه‌توت، خیار، سیب، گلابی، آلبالو، گیلاس، آلو، شفتالو، گوجه سبز، زرشک، هندوانه، کدو خورشی، هویج فرنگی، روغن زیتون، سوپ جو، پاچه گوسفند همراه با تعدادی آلوبخارا، سبزی‌هایی مانند کاهو، اسفناج، لیموترش تازه، سیب‌زمینی بخارپز شده، بامیه، برگه هلو و زردآلو، مغز بادام خام، برنج سفید با روغن زیتون، کدو حلوایی، نخودفرنگی، عدس، ماش، جوی دوسر، مخمر آبجو، رب انار، آب انار، لواشک خانگی، گریپ فروت، ترنجبین، شیرخشت، تمرهندی، نان جو، آش جو، بذرهای ملیّن مانند اسفرزه، بارهنگ، ترشی‌های طبیعی، مغز فلوس، انگور.

* نوشیدن روزانه یک تا سه لیوان شربت زرشک نیم ساعت قبل از غذا و دو ساعت و نیم بعد از آن نیز مفید است. عرق کاسنی و عرق شاهتره بهترین نوشیدنی برای این گونه افراد است.
* تخم خیار، مغز تخم هندوانه، تخم کاهو از هر کدام به مقدار مساوی مخلوط و آسیاب کرده و روزی دوبار و هر بار یک قاشق غذاخوری در یک لیوان آب حل کرده و میل کنند.
* به طور کلی از تمامی‌ غذاها و نوشیدنی‌هایی که دارای مزاج سرد بویژه سرد و تر هستند، استفاده کنند.

 

 

 

رژیم غذایی مزاج ها و طبایع

 

در این بخش و پس ازآنکه با مزاجها و طبایع مختلف ( مزاج سرد،گرم،مرطوب یا تر،خشک،سرد و و خشک،سرد و تر،گرم و خشک،گرم و تر )  آشنا شدید و تعریف هر خلط ( سودا،صفرا،بلغم و دم ) را آموختید دستورات سلامتی مخصوص هر مزاج را با هم مرور می کنیم تا یاد بگیریم برای صاحب هر مزاج چه چیزهایی مفید است و مصرف بی رویه چه چیزهایی مزاج او را از حالت تعادل خارج کرده سبب بیماری او میگردد. در زیر رژیم غذایی مزاج ها و طبایع مختلف و پرهیزهای هر مزاج را مطالعه خواهید کرد:

رژیم غذایی مزاج گرم و خشک

• بیشتر از میوه‌ها و سبزی‌ها بهره ببرند و کمتر از گوشت استفاده نمایند
• هوای تازه و خنک
• مصرف آب و مایعات را به همراه چند قطره آب لیموترش تازه افزایش دهند
• حداقل ۶-۵ ساعت خواب شبانه توصیه می‌شود
• استراحت کافی
• فعالیت جسمی ‌و ورزش را در هوای خنک، صبح زود یا شامگاه انجام دهند

اداب غذا خوردن در طب سنتی

 

 

 

آداب غذا خوردن

 

از نظر طب سنتی و اسلامی جهت هضم بهتر غذا ، پیشگیری از تولید اخلاط و سموم در بدن و همجنین برکت رزق و روزی باید آداب غذا خوردن طبق دستورات پیشوایان دین و حکمای طب سنتی رعایت گردد. علاوه بر شستشوی دستها قبل و بعد از غذا که تاکید زیادی بر آن شده در زیر به مهترین نکات در خصوص آداب غذا خوردن می پردازیم:

آداب غذا خوردن از نظر طب اسلامی و طب سنتی

۱-اول و آخر با نام خدا :

گفتن بسم ا… الرحمن الرحیم ابتدای غذا و به جای آوردن حمد و شکر آخر غذا، مورد تأکید فراوان طب اسلامی و معصومین(ع) است.

۲- اول و آخر با نمک :

مصرف اندکی نمک ابتدا و انتهای غذا توصیه شده است. نمک ضد بلغم معده عمل کرده و هضم غذا را بهتر می کند. نمک برطرف کننده بوی بد دهان نیز می باشد.

۳- آهسته غذا بخوریم :

غذا باید به آهستگی و آرام خورده شود و کاملا” جویده شود. اهمیت این موضوع به حدی است که طبق فرمایش معصومین(ع) مدت زمانی که سر سفره ی غذا می مانیم، جزو عمر ما محسوب نمی شود. شاید یک حکمت این روایت این است که انسان تشویق شود تا با آرامش و حوصله و صرف وقت بیشتری به غذا خوردن بپردازد. تند غذا خوردن سبب ترشح ناقص آنزیم های گوارشی شده که هضم را مختل خواهد کرد. (فراموش نشود که از دیدگاه طب سنتی به هر دلیل هضم ناقص شود، خلط فاسد و نابجا در دستگاه گوارش تولید و به سراسر بدن منتشر می شود.) کامل نجویدن غذاها از عادت های غلط اغلب انسان ها است که باز موجب اختلالات گوارشی و هضم ناقص خواهد شد.

۴- روی زمین غذا بخوریم :

ایستاده غذا خوردن، پشت میز و صندلی غذا خوردن و کفش به پا داشتن حین غذا خوردن سودازا است و خون را به شدت غلیظ می کند.

۵- ببین چه میخوری :

بهتر است غذا مزه مزه شود و به آن نگاه کنیم و آب جرعه جرعه نوشیده شود و حتی توصیه شده آب هم مزه مزه شود و در حین نوشیدن به آن نگاه کنیم.

۶- قبل از سیر شدن :

دست کشیدن از غذا قبل از سیری کامل نیز توصیه ی مهم طب اسلامی است و جزو ارکان طول عمر شمرده شده است. همگان شنیده ایم که آن طبیب مشهور زمان صدر اسلام گفت:« تا زمانی که مسلمین این عادت را دارند( یعنی قبل از سیر شدن کامل دست از غذا می کشند) ما پزشکان مشتری نخواهیم داشت!»

۷- با شکم پر نخواب :

خواب پس از غذا مضر است و خون غلیظ و سودایی تولید می کند. حداکثر بیست دقیقه خواب کوتاه پس از صرف ناهار، مجاز دانسته شده است.

۸- داغ و سرد نخور :

غذا بسیار سرد و بسیار داغ، هر دو مضر است.

۹- آب تگری نخور :

یخ سودازاست و آبی که درون آن یخ انداخته باشیم باعث افزایش سودا در خون می گردد، و خون را غلیظ می کند! بو علی سینا می فرماید: آب یخ خوردن ضرر خود را اگر در جوانی نشان ندهد، در پیری حتما” ضربه ی خود را به تو خواهد زد. آبی که در یخچال گذاشته شود تا خنک شود ضرر چندانی ندارد.

 

 

 

پخت غذا در طب سنتی

 

از نطر طب سنتی در تهیه و پخت غذا باید اصول و قواعد طبخ غذا رعایت گردد تا از کیفیت مواد غذایی به کار رفته کاسته نشود و همچنین مواد مضر بدن انسان در آن ایجاد نگردد

قواعد پخت غذا پخت غذا در طب سنتی

الف – زمان پخت : غذا باید به آرامی و با تانی و در مدت زمان هرچه طولانی تر پخته شود و حرارت اعمال شده برای پخت غذا ملایم اما بلند مدت باشد دیگ زودپز و تندپز و مایکروویو و دستگاههای برقی داغ کننده نان مضر هستند و طبق تحقیقات طب جدید حتی موجب دناتوره شدن ترکیبات پروتئینی موجود در گوشت شده و مواد کارسینوژن (سرطان زا) به غذا ها می افزایند. بارگذاشتن غذا لغتی آشنا در فرهنگ ایرانی است که اغلب شب تا صبح تا غروب غذا با یک شعله ملایم در حال طبخ بوده است و همه می دانند چنین غذاهایی که بار گذاشته می شود به مراتب لذیذ تر و خوش طعم تر است تا غذاهایی که به سرعت آماده می شوند .

ب – فریزر کردن : غذاهای فریزری و منجمد شده مضر هستند و هرچه مدت فریزر کردن طولانی تر باشد مضرات این غذاها بیشتر خواهد بود.

در غذاهای فریزر شده آرام آرام مواد سر طان زا تجمع یافته و از طرفی ماهیت ماده ی غذایی دچار تحولاتی میشود که فواید و خواص آن کمتر شده و حتی طعم آن تغییر خواهد کرد . باز به همین دلیل است که غذاهای تازه لذیذتر و مطبوع تر است تا غذا های مانده یا غذایی که با اقلام نگهداری شده و منجمد شده تهیه شده است .

ماده غذایی دچار تحولاتی می شود که فواید و خواص آن کمتر شده و حتی طعم آن تغییر خواهد کرد باز به همین دلیل است که غذاهای تازه لذیذتر و مطبوعتر است تا غذاهای مانده یا غذایی که با اقلام نگهداری شده تهیه شده است .در یک تحقیق علمی مشخص شده است یکی از ارکان طول عمر بالای صد سال پرهیز از مصرف غذاهای فریزری است.

ج- آشپزی : فلسفه نامگذاری آشپرخانه این بوده است که محل طبخ آش می باشد پایه سفره غذای ایرانی آش بوده و تا یکصد نوع آش در منابع طبی توصیف و نسخه شده است .آش ها هم غذا هستند هم دارو . آش یک مرحله هضم را پشت سر گذارده و شبیه به کمیموس معده شده است و دستگاه گوارش ما در هضم و جذب کمتر دچار مشکل می شود. آش های مختلفی در ایران پخته میشده از حمله : آش سماق ، آش انار ، آش جو ،آش آلو ، آش شله قلمکار، آش دوغ ،آش ریزه و…که متاسفانه امروزه خانواده ایرانی کمتر از این آش ها مصرف می کند . اگر مصرف آش با مصلحات آن باشد نه تنها نفخ و سوزش معده ایجاد نخواهد کرد بلکه سبب درمان مشکلات گوارشی خواهد شد آش ضد یبو ست است. مصلحات غذاها

د- ذکرها و آداب معنوی غذاها : هر غذائی ذکر خاص خود را دارد گفتن ذکر حین طبخ غذاها سبب روحانی شدن خوراک و افزایش برد اثر معنوی آن غذا در جسم و روان ما خواهد شد قطعا غذایی که با ذکر تهیه شده باشد سالم تر و لذیذ تر و رشد آفرین تر خواهد بود ذکرهای گوناگونی توسط حکیمیان سنتی بیان شده که چهار ذکر عمومی که قابل کاربرد برای تمامی غذاهاست عبارت است از:

۱- بسم الله الرحمان الرحیم ۲- صلوات بر محمد و آل محمد (ص) ۳- یا نور ۴- یا رزاق

وضو داشتن حین طبخ غذا تو صیه دیگر طب اسلامی است قدما در تهیه سرکه از تربت سیدالشهدا استفاده می کرده اند.

ه- ظروف غذا : نوع ظرف در پخت غذا از دیدگاه طب سنتی اهمیت ویژه ای دارد ظروف استیل سبب ورود سرب به غذاها می شود و سرطان زا شناخته شده است مضرات ظروف تفلون در تحقیقات جدید مطرح شده است که به دلیل تخریب لایه تفلون و ورود آن به غذا ، سرطان زای مسلم هستند ظروف آلمونیوم سبب کمخونی می شود (آلومنیوم با آهن رقابت کرده و به هموگلبین باند می شود) و لرزش دست و آلزایمر و ضعف اعصاب از اثرات شناخته شده آلمینیوم است بهترین ظرف برای طبخ غذا ظروف سنگی و در درجه بعد مسی است امروزه در تحقیقات آمریکاییها مشخص شده که یون مس در تنظیم و تقویت کارکرد سیستم ایمنی بدن، تعادل هورمونهای بدن و مهار افسردگی موثر است . از طریق ظروف مسی ، یون مس وارد بدن می شود و شاید یکی از دلایل اصرار ایرانیان بر استفاده از ظروف مسی (به طور همه جانبه) همین خواص آن بوده است امروزه طبق گزارشها ی منتشره رویکرد مردم آمریکا و اروپا به ظروف مسی روز به روز بیشتر می شود.باکتریها طی چهار ساعت اولی که غذا در ظروف مسی می ماند از بین می روند و به نوعی مس سبب ضدعفونی غذاها می شود . طعم غذا یا مربای تهیه شده در ظروف مسی بنا به اذعان همگان مطبوعتر و لذیذتر است . ظروف پیر کس و و طروف چینی بیضرر و بیفایده هستند ظروف لعابدار نیز حاوی ترکیبات سرب بوده و سرب آن وارد غذا می شود که مضر شناخته شده است.

نحوه انتخاب غذای مناسب طبع و مزاج

 

هرکس با شناخت طبیعت خود باید غذای مناسب طبع و مزاج خود را برگزیند و بیشتر آن نوع غذاها را مصرف کند مثالی می زنیم :

فردی که طبع گرم صفراوی یا دموی دارد باید غذاها خنک و سردی مثل آش انار و آش آلو و آب زرشک و خیار و مرکبات و ماست و… مصرف کند تا گرمی و حرارت ذاتی او تعدیل شو د و در سلامت و تعادل جسمی و گوارشی بسر ببرد . چنین فردی باید کمتر گرمی بخورد و هرگاه غذاهای گرم مصرف کرد به همراه آن اقلام سرد و خنک نیز بخورد وگرنه عوارض گرمی ( جوش و خارش بدن – گرگرفتگی – بیقراری – کهیر – سوزش ادرار – سوزش سر دل – افت دهان و… ) او را ازار خواهد داد

بر عکس فردی که طبع سرد بلغمی یا سوداوی دارد باید غذا های گرم مصرف کند تا سردی ذاتی او تعدیل شود و در سلامت و تعادل جسمی و گوارشی بسر برد چنین فردی باید کمتر سردی بخورد و هرگاه غذاهای سرد مصرف کرد باید همراه آن اقلام گرم را نیز مصرف کند و الا عوارض سردی (بی حالی ضعف و سستی – خواب آلودگی – نفخ معده – پف آلودگی صورت و …)او را ازار می دهد

به همین خاطر در طب سنتی هر غذایی یک مصلح دارد که با توجه به غذای مناسب طبع و مزاج در هر فرد سردی و گرمی غذا را به تعادل می رساند. مثلا مصلح برنج ، زیره و مصلح نان ،رازیانه و مصلح گوشت ،پیاز و مصلح عدس ،گلپر و مصلح انار ، گلاب و مصلح شیر ، هل و گلاب و مصلح مرغ ، زغفران و… برشمرده شده است. برای مشاهده لیست مصلحات غذاها روی همین لینک کلیک بفرمایید

نتیحه گیری بحث این خواهد بود که برای انتخاب هر چه بهتر غذای مناسب طبع و مزاج خودمان و همچنین موفقیت در دیگر جنبه های زندگی،سلامت و شغلی باید به دو نکته توجه کنیم:

اول اینکه باید مزاج و طبع خود را بشناسیم که ۲۰۰ علامت دارد و اگر خودمان این اطلاعات و تجربه را نداریم از یک پزشک طب سنتی جویای آن شویم که خودمان را به خودمان بشناساند.و قطعا یکی از جنبه‌های بسیار مهم خودشناسی که مورد تاکید اسلام، حکما، عرفا و فیلسوفان و ائمه معصومین است همین شناخت طبع و مزاج خود است.

دوم اینکه بر حسب این طبع و مزاج، غذا و حتی پوشاک و بسیاری ملزومات زندگی و شغلی و معیشتی خود را انتخاب کنیم.

زمانی ازدواج درست و صحیح صورت می گیرد که طبع و مزاج زن و مرد همگون و شبیه هم باشد بطور مثال زن و مردی که دموی مزاج باشند خصوصیت بارز وی سلطه جویی و اقتدار طلبی خواهد بود و مرد و زنی که صفراوی مزاج باشند تند و تیز و بیقرار و دچار عصبانیت زود رس خواهد بود و مرد و زنی که سوداوی مزاج است وسواسی و ترسو و کم تحرک است و مرد و زن بلغمی مزاج آرام و مطیع و بردبار خواهد بود.

در گزینش نیروی انسانی برای هر مجموعه کاری نیز همچون غذای مناسب طبع و مزاج هر فرد طبایع و مزاجها فوق العاده کاربرد دارد بطور مثال سرباز و کارگر باید پرانرژی شجاع و جسور باشد که خصلت دموی هاست میر و طراح و محقق باید دقیق پیگیر باهوش و با اراده و ریز بین و منظم و سیستم ساز باشد که خصلت صفراوی مزاج هاست قاضی پزشک مربی ورزشی باید وسواسگونه و سختگیرانه و دقیق روی کارش نظارت کند که تا حدی صفت سوداوی هاست کارمند فروشنده هنرمند و سرایدار باید بلغمی مزاج باشد تا مطیع آرام و صبور باشد و چون و چرا در کار نیاورد .

رنگها – لباسها – زمین – مصالح ساختمانی – وسایل پلاستیکی – مناطق جغرافیایی – خوراکی ها – احساسات – رفتارهای مذهبی – رفتار های اجتماعی – رفتارهای جنسی – بارداری – تکلم تفکر – کار – ورزش و… هرکدام دارای طبع گرم و سرد و مزاج خاص بوده و به همان نسبت در روح و روان و جسم و نوع شخصیت آدمی اثرگذار هستند